News, Historia

Dzieje rodu Morysów bez tajemnic

- Wielka historia pozostaje na bardzo dalekim tle, a na pierwszym planie są zwykli ludzie- mówi historyk dr Michael Morys-Twarowski, który opisał dzieje 6 pokoleń swojej rodziny.

 Książka pt. „Dzieje rodu Morysów ze Śląska Cieszyńskiego od XVIII do początku XX w.” ukazała się właśnie nakładem Muzeum Górnośląskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie. Jest jednym z efektów zorganizowanego przez tę placówkę otwartego konkursu adresowanego do naukowców na opisanie dziejów rodzin chłopskich.

historia

NIEŚLUBNE DZIECI I ZAPISKI SPOWIEDNIKA

Jak przyznał dr Morys-Twarowski, prowadząc niezbędne dla tej publikacji badania w kilkudziesięciu archiwach w Polsce, Czechach i Austrii natknął się na wiele życiowych dramatów swoich przodków.

- W mojej rodzinie pojawiło się czworo czy pięcioro dzieci nieślubnych, ojciec jest nieznany, chociaż cała wieś zazwyczaj wiedziała, kto jest ojcem, ale żadnych szczegółów ksiądz nie wpisywał w metrykach. W przypadku mojej rodziny nie udało się ustalić ojców tych nieślubnych dzieci, chyba że ojciec decydował się później ożenić z matką i dziecko było legitymizowane po ślubie – opowiadał historyk.

Czytając księgi parafialne jednej z podcieszyńskich parafii dokonał specyficznego odkrycia.

- Ksiądz w XVII w. prowadził księgę po łacinie, jak większość tamtejszych ksiąg, ale jako że był jednocześnie spowiednikiem, wiedział wszystko, co się we wsi działo i trudno powiedzieć w jakim języku - to brzmi jak krzyżówka polskiego i morawskiego – napisał, kto był ojcem dziecka nieślubnego w następujących słowach, cytuję: Maryna spod młyna skurwiła się z pachołkiem. Prawdopodobnie odkryłem pierwsze użycie słowa „kurwa” w księdze metrykalnej na Śląsku - dodał Morys-Twarowski.

Samobójstwa

Opisał też historię 3 samobójstw członków swej rodziny. - Jeden z nich był żołnierzem, został oskarżony o defraudację, a że groziły mu drakońskie kary, strzelił sobie w łeb – powiedział historyk, którego inny przodek wywędrował na początku XX w. aż do włoskiego obecnie Grado, gdzie został zawiadowcą stacji kolejowej.

Dezercja

Ciekawostką, na jaką natrafił historyk przy okazji badań - choć nie dotyczyła ona jego rodziny - była historia żołnierza, który dezerterował 4 razy.

ksiazki

- Zazwyczaj, kiedy zawierano pokój, to wracał do armii, dostawał 10-15 lat więcej do odsłużenia jako karę, ale kiedy wybuchała wojna, znów brał nogi za pas i zaszywał się gdzieś w rodzinnych okolicach, żeby przeżyć, bo byli traktowani naprawdę jak mięso armatnie. Robił tak w sumie 4 razy, aż się skończyły wojny napoleońskie, odsłużył swoje i umarł naturalną śmiercią – relacjonował Michael Morys-Twarowski.

Jak podkreślił, książka jest odwróceniem tradycyjnego myślenia o historii.

- Wielka historia pozostaje na bardzo dalekim tle, a na pierwszym planie są zwykli ludzie, przynależący do stanu chłopskiego, których widzimy kiedy wielka historia puka do ich drzwi – powiedział.

Michael Morys-Twarowski, opisał dzieje swojej rodziny ze strony matki. Nosi podwójne nazwisko, po obojgu rodzicach, którzy nadali mu anglosasko brzmiące imię, ponieważ urodził się w australijskim Sydney. Nie wykluczali wówczas, że rodzina tam pozostanie.

Genealogia chłopska - specjalność muzeum

- Genealogia to jeden z naszych głównych tematów badawczych. Dokładnie genealogia rodzin śląskich. W tym obszarze współpracujemy z Górnośląskim Towarzystwem Genealogicznym „Silius Radicum” - mówi w rozmowie z nami dr Agnieszka Przybyła-Dumin z Muzeum Górnośląskiego Parku Etnograficznego w Chorzowie.

historia

Andrzej Sośnierz, dyrektor muzeum wyjaśnia, ze placówka nawiązała produktywną współpracę z wieloma młodymi historykami.

- Powoli naszą specjalnością staje się zainteresowanie genealogią chłopską - mamy chyba w tej chwili najwięcej publikacji z tego zakresu w Polsce. A dr Agnieszka Przybyła - Dumin dodaje:

- Teraz szykujemy się do kolejnej publikacji, o rodzinie Myców z Katowic-Bogucic, która wydana zostanie w pierwszej połowie tego roku.

Od Redakcji!

Jeśli chcielibyście podzielić się podobnymi historiami rodzinnymi, napiszcie do nas! Czekamy na Wasze zgłoszenia pod adresem: s.borszcz@silesion.pl

 

Czytaj więcej

Napisz do autora s.borszcz@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Video