News

Co z wiedzą samorządowców o metropolii?

Z badań wynika, że z ich wiedzą jest kiepsko ...

Radni miast przyszłego związku metropolitalnego w woj. śląskim w znacznym stopniu deklarują średnią wiedzę na temat funkcjonowania obszaru metropolitalnego – wynika z badań naukowców Instytutu Socjologii Uniwersytetu Śląskiego.

Podpisanie ustawy o związku metropolitalnym dla woj. śląskiego przez prezydenta Andrzeja Dudę zaplanowano w Katowicach na wtorkowe popołudnie. Po spełnieniu przewidzianych ustawą wymogów metropolia w woj. śląskim powinna powstać 1 lipca 2017 r., a zacząć działać 1 stycznia 2018 r.

Aby zaoferować samorządom regionu naukową pomoc w różnych, związanych z metropolizacją regionu procesach decyzyjnych, już w czerwcu ub. roku naukowcy Instytutu Socjologii powołali Obserwatorium Procesów Miejskich i Metropolitalnych.

Od tego czasu w prace jednostki, która oficjalnie zainaugurowała działalność we wtorek, włączyło się 88 naukowców sześciu uczelni i placówek badawczych woj. śląskiego. Tego dnia socjologowie przedstawili też wyniki badań przeprowadzonych na przełomie 2016 i 2017 r., aby właściwie umiejscowić ofertę Obserwatorium w realiach miast mających współtworzyć metropolię.

CZYTAJ TAKŻE: "Metropolia to nowa droga dla tej ziemi"

Badania te objęły radnych i prezydentów największych miast regionu, szczególnie zainteresowanych metropolią – zrzeszonych w Górnośląskim Związku Metropolitalnym (po utworzeniu ustawowej metropolii GZM ma przestać istnieć).

Wyniki badań

Z badań wynika m.in., że radni miast GZM w znacznym stopniu zadeklarowali średnią wiedzę na temat funkcjonowania obszaru metropolitalnego. Wśród obszarów, gdzie radni wskazali największe deficyty wiedzy, znalazły się m.in.: zarządzanie obszarem metropolitalnym, spójność polityk publicznych czy zarządzanie obszarem przestrzennym. Prezydenci wskazywali tu z kolei m.in. na obszary związane z transportem publicznym, depopulacją miast czy zasobem mieszkaniowym.

Potrzebę funkcjonowania Obserwatorium dostrzegło 75 proc. pytanych radnych i prezydentów. Najczęściej postulowanymi obszarami działalności jednostki okazały się procesy zachodzące w miastach metropolii i interakcje między nimi.

CZYTAJ TAKŻE: Podpisanie ustawy metropolitalnej

Zdaniem pytanych działalność Obserwatorium powinna przekładać się m.in. na określanie priorytetów polityki miast, współpracy między miastami metropolii czy aplikowanie o środki unijne. Wśród najbardziej oczekiwanych pól działalności Obserwatorium samorządowcy wymieniali gromadzenie i udostępnianie informacji nt. procesów kulturowych, politycznych i społecznych oraz prowadzenie badań i ekspertyz dot. procesów miejskich i metropolitalnych.

Oceniając dotychczasową współpracę miast górnośląskiego obszaru metropolitalnego, częściej pozytywnie mówili o niej radni z dużym doświadczeniem. Ci z mniejszym stażem liczniej wskazywali na problemy i braki. Prezydenci częściej niż radni wskazywali na konieczność pogłębiania współpracy miast – dominowały argumenty pragmatyczne, szczególnie współpracy sąsiednich samorządów, np. w zakresie gospodarki komunalnej.

Główne zidentyfikowane przez samorządowców bariery dotychczasowej ich współpracy to partykularne interesy miast i konflikty polityczne. Brak ustawy metropolitalnej znalazł się wśród wskazań na trzecim miejscu. Dalej wymieniano bariery związane z biurokracją i zaufaniem; na końcu znalazły się bariery finansowe.

Wśród priorytetów współpracy między miastami ich radni najczęściej wymieniali komunikację i transport, podnoszenie jakości życia mieszkańców, zagospodarowanie przestrzenne, problemy ekologiczne. Dalej znalazły się wspieranie kreatywności i innowacyjności przedsiębiorców czy wspólna promocja. Prezydenci dodatkowo mówili o koordynacji w obszarach edukacji, opieki zdrowotnej czy kultury.

Do perspektywy utworzenia w woj. śląskim związku metropolitalnego zdecydowanie pozytywnie odniosło się 60 proc. pytanych radnych; pozytywny stosunek zadeklarowało kolejnych 30 proc. Prezydenci, choć również z zasady byli za, opatrywali opinie warunkami związanymi z koniecznością zapewnienia metropolii odpowiedniego instrumentarium; włodarze mniejszych miast akcentowali też wagę zrównoważonego rozwoju metropolii.

Badani samorządowcy uważają, że metropolia powinna ułatwić współpracę między miastami czy starania o środki na wspólne projekty, że przyniesie poprawę jakości komunikacji miejskiej, może przynieść oszczędności w funkcjonowaniu miast, czy też poprawić sytuację na rynku pracy. Potencjalne diagnozowane zagrożenia związane z metropolią to: rozrost biurokracji, wzrost wydatków miast czy pomijanie interesów poszczególnych, zwłaszcza mniejszych miast.

Radni zgodzili się z propozycją przygotowywania periodycznej „Diagnozy metropolitalnej” - na kształt ogólnopolskiej „Diagnozy społecznej” zainicjowanej przez prof. Janusza Czapińskiego
W swoich komentarzach naukowcy m.in. oszacowali, że faktycznych radnych „pasjonatów” - deklarujących i posiadających wiedzę związaną z przyszłą metropolią - jest ok. 20 proc.

świadomość samorządowców

Akcentowali wynikającą z badań świadomość samorządowców ograniczającą się do postrzegania funkcjonowania miasta jedynie w jego granicach, bez szerszego kontekstu jego otoczenia. „Ta świadomość bycia metropolią wymaga pogłębienia, poszerzenia” - uznali socjologowie.

Wśród rekomendacji z badań naukowcy zaproponowali m.in. sporządzenie metropolitalnej mapy usług publicznych. Argumentowali to użytecznością identyfikacji i uświadomienia mieszkańcom oraz samorządowcom wzajemnych powiązań oraz potencjału miast w zakresie całej metropolii.
Socjologowie z Uniwersytety Śląskiego zaproponowali także wspólne wypracowanie przez miasta i podpisanie swoistego „metropolitalnego paktu spójności terytorialnej”.

W takim pakcie – wzorowanym na rozwiązaniach zachodnich - znalazłyby się gwarancje realizacji określonych kierunków rozwojowych w poszczególnych miastach konurbacji. Porozumienie służyłoby, zdaniem naukowców, budowie zaufania między współpracującymi w ramach metropolii miastami.

ZOBACZ TAKŻE:

 

Czytaj więcej

Zmiana kategorii na: Zdrowie