Czytasz: Sensacyjne odkrycie w Cieszynie!

Sensacyjne odkrycie w Cieszynie!

Skąd w kościele gotyckie polichromie?

Zachowane fragmentarycznie gotyckie polichromie odkryli konserwatorzy w XV-w. kościele św. Jerzego w Cieszynie. Zdaniem ks. Szymona Tracza, który odpowiada w diecezji bielsko-żywieckiej za konserwację architektury i sztuki sakralnej, to sensacyjne odkrycie.

- Malowidła cieszyńskie są odkryciem sensacyjnym i stanowią bardzo ważny głos w dyskusji nad kondycją malarstwa gotyckiego na pograniczu śląsko-małopolskim – podkreślił ks. Tracz.

Duchowny powiedział, że dekoracja malarska została odkryta na przestrzeni lat 2013-2017. - Wydaje się, że odkryte malowidła tworzą trzy zespoły – zaznaczył ks. Tracz.

Najstarszy z nich powstał w drugiej połowie XV w. i jest związany z dekoracją nawy.

- Jej zasadniczym elementem była - umieszczona na pierwotnie bezokiennej północnej ścianie - monumentalna scena ukazująca Żywy Krzyż złączony z Męczeństwem św. Achacjusza i Dziesięciu Tysięcy legionistów. Główną oś przedstawienia tworzy statyczna sylwetka ukrzyżowanego Chrystusa o wydłużonych proporcjach. (…) Niestety, przedstawienie zostało w znacznej mierze zniszczone przez wykonanie później otworu okiennego, a kilka lat temu przez przeprucie kanału kominowego. Uszkodzone zostały także upadające postacie męczenników (…) nabitych na kolczaste gałęzie, z fragmentarycznie zachowanymi dłońmi w modlitewnym geście – powiedział ks. Szymon Tracz.

W malowidle na uwagę zasługuje twarz Chrystusa. - Widać w niej dalekie echa maniery Mistrza Teodoryka pracującego dla cesarza Karola IV w Pradze, którego twórczość inspirowała artystów starszego pokolenia działających na Śląsku po połowie XV w. Wpływ praskiego malarstwa w stolicy Księstwa Cieszyńskiego nie może dziwić, z racji żywotnych relacji łączących Pragę z Cieszynem pod berłem cieszyńskich Piastów, zwłaszcza Przemysława II i Kazimierza II – dodał duchowny.

Drugi zespół malowideł należy wiązać z odsłoniętym kilkanaście tygodni temu w prezbiterium przedstawienie świętego biskupa „en pied” (franc. „do stóp”) w stroju pontyfikalnym.

- Niestety malowidło zostało uszkodzone w partii twarzy świętego, ale sposób ułożenia mitry sugeruje, że głowa była lekko uniesiona do góry w lewo, a twarz ujęto zapewne en trois quarts. Najprawdopodobniej ukazano tu św. Mikołaja biskupa w kontekście sceny obdarowania trzech ubogich panien, skomponowaną w oparciu o stary typ ikonograficzny wywodzący się z XIII-w. środowiska kolońskiego, a wykorzystywany m.in. na terenie dzisiejszej Słowacji – powiedział ks. Tracz.

Za najmłodsze z odkrytych malowideł uznana została dekoracja malarska podłucza tęczy. Powstała na początku XVI w. Na tle ornamentu roślinno-kwiatowego umiejscowiono naprzeciw siebie dwóch świętych – św. papieża Klemensa, namalowanego w tiarze, kapie i albie, który w prawej ręce trzyma kotwicę, a w lewej księgę, oraz św. Mikołaja w mitrze, z pastorałem, w ornacie, dalmatyce i w albie. Ks. Tracz wiąże z tym zespołem także zachowaną fragmentarycznie postać św. Franciszka z Asyżu, umieszczoną na ścianie tarczowej łuku tęczowego.

Prace konserwatorskie w cieszyńskim kościele jeszcze trwają. - W przyszłym roku planujemy dokonanie konserwacji estetycznej. Wartość cieszyńskiego zespołu podkreśla fakt, iż gotyckich malowideł ściennych w Polsce zachowało się stosunkowo niewiele – podkreślił ks. Tracz.

Początki chrześcijaństwa na terenie Ziemi Cieszyńskiej datują się na czas powstania w 845 r. państwa wielkomorawskiego.

Istnienie cieszyńskiego kościoła św. Jerzego, pierwotnie noszącego wezwanie Trójcy Świętej i Świętego Krzyża, jest poświadczone źródłowo dopiero w 1447 r. Określony został jako kaplica przy szpitalu usytuowanym poza murami miasta, na tzw. Przedmieściu Frysztackim. Drewniana lecznica, która spłonęła w 1882 r., musiała istnieć wcześniej, ponieważ wspominają o niej źródła z 1425 r.

- Za powstaniem kościoła w początkach drugiej połowy XV w. przemawia umieszczony na zworniku w prezbiterium piastowski orzeł bez korony, gdyż ta pojawiła się w heraldyce Piastów cieszyńskich dopiero w latach 60. XV w. Znamienne jest, że orzeł występuje w polu czerwonym, a nie w niebieskim, jak było to w późniejszym zwyczaju książąt cieszyńskich – powiedział ks. Tracz.

W XVIII w. świątynia św. Jerzego i Dziesięciu Tysięcy Męczenników funkcjonowała jako filia cieszyńskiej parafii św. Marii Magdaleny.

Świątynia jest budowlą salową, zakończoną od wschodu jednoprzęsłowym prezbiterium, nakrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym ze zwornikiem zdobionym wspomnianą tarczą z orłem piastowskim. Prostokątna nawa, oddzielona od prezbiterium ostrołukową tęczą, była pierwotnie nakryta płaskim stropem. Pod koniec XIX w. powstało tu sklepienie krzyżowo-kolebkowe. W kościele zachowały się dwa XV-w. ostrołukowe portale. (PAP)

autor: Marek Szafrański

Czytaj więcej

 

Komentarze
To cię zainteresuje
News, Kultura
12 minut temu „Jestem ze Śląska, czyli Znikąd. Bo kim są Ślązacy?” Wspominamy znamienne słowa Kazimierza Kutza

Dosadne, mocne, niejednokrotnie wulgarne, ale przede wszystkim nie pozwalające pozostawać obojętnym.

News
około 1 godziny temu Kierowca był tak pijany, że nie przeszkadzała mu jazda bez... opony! [ZDJĘCIA]

Policjanci z Namysłowa spotkali się z niecodzienną sytuacją.

News
2 godzin temu Rok więzienia w zawieszeniu za śmierć dwóch nastolatek

Arkadiusz O., potrącił na przejściu dla pieszych trzy osoby, dwie z nich zginęły. Zapadł wyrok w jego sprawie.

News, Kultura, Koncerty
3 godzin temu Zespół Scorpions zagra w Gliwicach! [BILETY, SCORPIONS GLIWICE 2019]

Zespół Scorpions zagra koncert w Gliwicach. Wkrótce ruszy sprzedaż biletów.

News
3 godzin temu Roraty 2018: ODPOWIEDZI na PYTANIA. Gość Niedzielny. Odpowiedzi, pytania roratnie [AKTUALIZACJA]

Roraty 2018: Pytania i odpowiedzi z dzisiejszych rorat z Małym Gościem Niedzielnym. Sprawdź, jakie pytania na roratach 2018 dzisiaj padły. Dowiedz się, jakie są prawidłowe odpowiedzi na pytania roratnie 2018 z dzisiaj. Odpowiedzi na pytania z rorat.

News
3 godzin temu Roraty 2018: Pytania roratnie AKTUALIZACJA 15.13.2018. Odpowiedzi na pytania roratnie Małego Gościa Niedzielnego

Roraty 2018: Pytania i odpowiedzi z rorat Roraty 2018: Pytania i odpowiedzi z dzisiejszych rorat z Małym Gościem Niedzielnym. Sprawdź, jakie pytania na roratach 2018 dzisiaj padły. Dowiedz się, jakie są prawidłowe odpowiedzi na pytania roratnie 2018 z dzi