Czytasz: Szukają średniowiecznego kościoła

Szukają średniowiecznego kościoła

Gliwiccy archeolodzy w poniedziałek rozpoczęli poszukiwania XIV-wiecznego zaginionego kościoła w Czechowicach.
Widok z wiaduktu na ulicy Borówkowej na miejsce, w którym stał kościół.
fot. A.Szelka

Powstał w drugiej połowie XIV wieku. Był świątynią, w której według podań, sprawowane były liturgie dla lokalnej społeczności. Kościół pod wezwaniem św. Jerzego w Gliwicach Czechowicach po ponad 300 latach od budowy popadł w ruinę. Teraz jego pozostałości szukają gliwiccy archeolodzy oraz czechowicka młodzież.

XVI-WIECZNY KOŚCIÓŁ

O średniowiecznym kościółku wspominają dokumenty z XVII-wiecznych wizytacji biskupów. Z protokołu archiprezbitera Namysłowa Wawrzyńca Joannstona z 1679 roku wynika, że kościół miał “27 łokci długości i 15 łokci szerokości”.

- Zakrystia jest drewniana. Wieża kościelna także, w której dzwonią dwa dzwony. Cmentarz otoczony jest drewnianym płotem. Jest jeden ołtarz, rzeźbiony i malowany - czytamy w historycznym protokole.

W 1687 roku archidiakon opolski Marcin Teofil Stephetius pisał, że świątynia została włączona do parafii w Łabędach. Ze względu na pochówek heretyków na mieszczącym się przy kościele cmentarzu, świątynia została zbezczeszczona.

Tak mógł wyglądać kościół w Czechowicach. Na rysunku: kościół w Szałszy.
rys. Mirosła Ogiński

Jak podaje w swoim artykule ksiądz Piotr Górecki1, w kościele sprawowano liturgię raz na dwa miesiące, jednak 8 lat później przyznano, że Eucharystia odbywa się tam prawie 12 razy w roku.

Położenie ruin czechowickiego kościoła na mapie z 1817 roku.
źródło: zbiory Archiwum Państwowego w Gliwicach

Właścicielem dominium był kolator baron Franciszek Welczek, który wolał troszczyć się o kościół w Łabędach niż o czechowicką świątynię. Z biegiem czasu kościół podupadł. Według lokalnych legend spłonął, choć nie ma na to dowodów.

CHCĄ ODNALEŹĆ KOŚCIÓŁ

Widok czechowickiego kościoła według Friedricha B. Wernera

W połowie czerwca br. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach wydał pozwolenie na prowadzenie badań archeologicznych związanych z poszukiwaniem reliktów kościoła pod wezwaniem św. Jerzego w Gliwicach Czechowicach. Dzięki temu, w poniedziałek 10 lipca archeolodzy oraz wolontariusze Stowarzyszenia Rozwoju Czechowic chwycili za łopaty oraz taczki, by porośnięty trawami teren przygotować pod prace odkrywkowe. Badaniami architektonicznymi kieruje Radosław Zdaniewicz, prezes Oddziału Górnośląskiego Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich oraz pracownik Działu Archeologii Muzeum w Gliwicach.

Pierwszy etap prac obejmuje 3 dni: 10, 11 i 12 lipca w godzinach 9.00-16.00. Jeśli zespół archeologów trafi na fundamenty kościoła i mogiły z przykościelnego cmentarza to badania będą prowadzone w kolejnych miesiącach. Pozwolenie Konserwatora wygasa 31 grudnia 2018 roku.


1 "Czechowicer", nr 4, artykuł księdza Piotra Góreckiego, Czechowice 2006 rok

Czytaj więcej