Design, Historia

Muzeum czarnej sztuki

02:27

W tym roku przypada 210. rocznica założenia w Cieszynie pierwszej drukarni. To także rok, w którym dwudziestolecie istnienia obchodzi cieszyńskie Muzeum Drukarstwa.

To miejsce niezwykłe, malowniczo usytuowane przy ul. Głębokiej 50. Utrzymane w klimacie starej, dziewiętnastowiecznej drukarni, oświetlone świecami i lampami naftowymi, w którym wciąż działają zabytkowe maszyny.

Muzeum Drukarstwa w Cieszynie

W roku 1996, po wielu latach gromadzenia eksponatów typograficznych, Karol Franek, wieloletni pracownik Cieszyńskiej Drukarni Wydawniczej, uruchomił Drukarnię Zabytkową. Z biegiem lat w działalność zaangażował kilkudziesięciu pasjonatów druku. W 2003 r. powołali oni Muzeum Drukarstwa, czyli stowarzyszenie skupiające osoby związane z typograficznym drukiem. W 2010 r. obiekt wpisano do Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego.

- Celem stowarzyszenia jest zachowanie tradycyjnej, typograficznej drukarni, będącej pamiątką świetności tutejszego drukarstwa. Przywróciliśmy do życia wyeksploatowany wieloletnim użytkowaniem sprzęt i maszyny. Naszym zamysłem stało się stworzenie muzeum, które prezentuje ''na żywo'' cały proces powstawania druku archaiczną metodą, zwany drukiem wypukłym mówi Karol Franek, prezes stowarzyszenia Muzeum Drukarstwa w Cieszynie.

Trochę historii

Historia drukarstwa cieszyńskiego rozpoczyna się w 1806 r. przyjazdem do miasta, pochodzącego z Ołomuńca, drukarza Fabiana Beinhauera. Nie udało się ustalić, czy uruchomił swoją drukarnię. W tym samym roku jesienią, sprzedaje oficynę Tomaszowi Prochasce, mieszkańcowi Cieszyna, który przybył do Pragi, gdzie uzyskał zawód składacza – drukarza.

Najstarsze zachowane cieszyńskie druki wykonane zostały w drukarni Prochaski. Cieszyn był drugim miastem na Śląsku Austriackim (po Opawie), gdzie zatrudniano drukarzy. Ród Prochasków z czasem rozwinął zakład do najznamienitszych w Austro - Węgrzech i tworzył, obok później powstałych zakładów, historię drukarstwa w Cieszynie przez 130 lat.

U schyłku istnienia Monarchii Austro – Węgierskiej około 1914 roku, Cieszyn był jej wiodącym ośrodkiem, oferującym swe usługi daleko poza kraje europejskie. Licznie działające tu drukarnie, ale przede wszystkim drukarnia Prochasków, zatrudniająca w tym czasie ponad 400 pracowników i posiadająca swe przedstawicielstwa w znaczących miastach Europy, zapewniały stałe dochody i utrzymanie wielu mieszkańcom.

LINOTYP-rewolucja

Połowa lat 80. dziewiętnastego wieku przynosi pomysł linotypu, czyli tworzenia i odlewania z ciekłego stopu ołowianego , połączonych ze sobą w linie czcionek. Monotyp wynaleziony w 1887 roku umożliwia mechaniczne kodowanie tekstu na papierowej taśmie. Sąsiednia maszyna, odczytując kodowaną taśmę z roztopionego w kotle ołowiu, odlewa pojedyncze czcionki tworzące całe kolumny książkowe. Boston, Mercedes, Grafopress i inne maszyny drukujące odbijają tekst na papier.

Introligatorka w XIX w. 

 

Czytaj więcej

 

Napisz do autora s.borszcz@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Wnętrza