Katowice ogłosiły przetarg na renowację sześciu zabytkowych stacji transformatorowych w Giszowcu

Katowice rozpoczynają renowację sześciu zabytkowych stacji transformatorowych w Giszowcu, a przetarg na wykonanie prac ogłoszono 18 lutego – oferty można składać do 11 marca. Inwestycję prowadzi Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach, a zadanie otrzymało wsparcie z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Prace obejmą zarówno same obiekty, jak i ich bezpośrednie otoczenie. To kolejny etap działań miasta związanych z ochroną historycznej zabudowy i infrastruktury technicznej.

Giszowiec – unikatowe miasto-ogród

Giszowiec to zabytkowe osiedle patronackie w południowo-wschodniej części Katowic, wybudowane w latach 1907-1910 dla górników kopalni Giesche. Inicjatorem budowy był Anton Uthemann, a projekt opracowali Georg Zillmann i Emil Zillmann, realizując koncepcję miasta-ogrodu autorstwa Ebenezera Howarda. Osiedle od początku było w pełni zelektryfikowane, co na początku XX wieku stanowiło rozwiązanie nowoczesne.

Energia elektryczna z elektrowni św. Jerzego przy szybie „Carmer” trafiała do stacji rozdzielczej, a następnie do rozmieszczonych na terenie osiedla stacji transformatorowych. Obiekty te zasilały domy i budynki użyteczności publicznej. Dziś sześć z nich zostanie poddanych kompleksowej renowacji.

Technika jako element architektury

Zabytkowe stacje transformatorowe w Giszowcu są częścią historycznego układu urbanistycznego osiedla. Choć to niewielkie budynki techniczne, ich forma została zaprojektowana z dbałością o detale architektoniczne. Łączyły funkcję użytkową z estetyką, wpisując się w założenia miasta-ogrodu.

Jak podkreśla Marcin Gawlik, dyrektor KZGM w Katowicach, obiekty te pokazują poziom rozwoju techniki na początku XX wieku. Urządzeniom technicznym nadawano wówczas formę, która harmonizowała z otoczeniem. Dziś są materialnym świadectwem tamtej epoki i rozwoju infrastruktury miejskiej.

Sześć lokalizacji objętych remontem

Renowacja obejmie stacje przy ul. Barbórki, ul. Działkowej – gdzie znajdują się dwie stacje – ul. Gościnnej, ul. Przyjaznej oraz ul. Radosnej. Wszystkie obiekty znajdują się w granicach osiedla objętego ochroną konserwatorską.

Zakres prac jest szeroki. Przewidziano roboty przygotowawcze, rozbiórkowe i demontażowe, w tym wymianę zużytych pokryć dachowych oraz stolarki drzwiowej. Wykonana zostanie izolacja fundamentów. Wykopy będą prowadzone ręcznie, ściana po ścianie, z kontrolą ewentualnych niezinwentaryzowanych sieci.

Odtworzone zostaną konstrukcje dachowe i wykonane nowe pokrycia. Zaplanowano odbicie zniszczonych tynków, uzupełnienie brakujących cegieł oraz wykonanie tynków mineralnych cementowo-wapiennych. Elewacje zostaną zagruntowane i pomalowane.

Przywrócenie pierwotnego wyglądu

Metalowe maszty stacji transformatorowych zostaną zabezpieczone i przywrócone do pierwotnego wyglądu. Wymienione lub odtworzone będą izolatory wraz z konstrukcjami nośnymi. Elementy te stanowią charakterystyczny detal techniczny obiektów.

Wokół budynków ponownie ułożona zostanie nawierzchnia z kostki betonowej. Po zakończeniu prac teren zostanie uporządkowany i przywrócony do stanu pierwotnego. Wykonawca udzieli pięcioletniej gwarancji na roboty, materiały i urządzenia.

Prace również w otoczeniu obiektów

Roboty obejmą także bezpośrednie otoczenie stacji transformatorowych. Konieczne będzie zabezpieczenie lub częściowa rozbiórka ogrodzeń. Usunięta zostanie niska roślinność w pasie do dwóch metrów wokół budynków, aby umożliwić bezpieczne ustawienie rusztowań.

Nawierzchnie z kostki brukowej zostaną odtworzone. Teren będzie wygrodzony i oznakowany tablicami ostrzegawczymi na czas prowadzenia prac. Po zakończeniu inwestycji przestrzeń ma zostać uporządkowana i przywrócona do wcześniejszego stanu użytkowego.

Finansowanie i kontekst szerszych działań

Inwestycja otrzymała 500 tys. zł dofinansowania z Rządowego Programu Odbudowy Zabytków. Wkład własny Miasta Katowice wynosi 115 tys. zł, co stanowi 19,35 proc. wartości przyznanej dotacji. Tablica informacyjna zostanie ustawiona przy stacji na ul. Działkowej, na terenie parku.

Realizatorem zadania jest Komunalny Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w Katowicach, który prowadzi remonty i rewitalizacje obiektów o wartości historycznej i architektonicznej. W ostatnich latach jednostka odnowiła m.in. kamienice przy ul. Chopina 9, Opolskiej 13, Skłodowskiej-Curie 42 oraz Gliwickiej 4. Trwają także roboty wykończeniowe w budynku przy ul. Piotrowickiej 88.

W ubiegłym roku KZGM w Katowicach przeznaczył na zadania inwestycyjne, w tym termomodernizacje budynków, ponad 12 mln zł. W budżecie na 2026 rok zabezpieczono niemal 30 mln zł, w tym środki unijne oraz dotacje z BGK.

Renowacja sześciu stacji transformatorowych w Giszowcu wpisuje się w długofalowe działania miasta związane z ochroną zabytków i utrzymaniem historycznej infrastruktury technicznej. Obiekty te pozostają częścią tożsamości osiedla i świadectwem jego przemysłowych korzeni.

Jesteśmy na  Google News. Dołącz do nas i śledź  Silesion.pl  codziennie. Obserwuj Silesion.pl!

Wszelkie materiały promocyjno-reklamowe mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią one podstawy do wzięcia udziału w Promocji, w szczególności nie są ofertą w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. 2020, poz. 1740 z późn. zm.).

O autorze