Jakie normy spalin będą obowiązywać w Katowicach? Wyjątki dla mieszkańców GZM
Katowice planują wprowadzenie Strefy Czystego Transportu, która na mocy specjalnych przepisów umożliwi bezterminowy wjazd samochodom należącym do mieszkańców 41 gmin Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. Nowe regulacje mają na celu ograniczenie emisji szkodliwych substancji, jednak miasto zdecydowało się na szerokie zwolnienia dla lokalnej społeczności posiadającej pojazdy zakupione przed końcem czerwca 2026 roku. Projekt zakłada brak opłat za wjazd oraz rezygnację z fizycznych naklejek na szybach, opierając system kontroli na cyfrowej weryfikacji danych z ogólnopolskich rejestrów. Obszar strefy obejmie ścisłe centrum miasta, w tym okolice Rynku oraz popularne deptaki, co ma poprawić jakość powietrza w miejscach o największym natężeniu ruchu pieszego.
Strefa Czystego Transportu to wydzielony obszar miejski, w którym obowiązują ograniczenia wjazdu dla pojazdów niespełniających określonych norm emisji spalin lub nieobjętych systemem wyjątków.
Wyznaczenie takich stref w polskich miastach jest realizacją wymogów postawionych przez Komisję Europejską. Katowice, jako lider regionu, przygotowują się do wdrożenia tych zmian w sposób, który ma pogodzić ekologię z potrzebami mobilności mieszkańców całego konurbacji. Kluczowym elementem katowickiego projektu jest uwzględnienie specyfiki regionu, gdzie granice między miastami są płynne, a codzienne dojazdy do pracy czy urzędów odbywają się wewnątrz całego organizmu miejskiego.
Zasady wjazdu dla mieszkańców metropolii
Pojazdy zakupione przez mieszkańców 41 gmin wchodzących w skład Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii przed dniem 29 czerwca 2026 roku będą mogły wjeżdżać do strefy bezterminowo.
Decyzja ta oznacza, że właściciele aut z miast takich jak Sosnowiec, Gliwice czy Chorzów nie muszą obawiać się nagłego wykluczenia z ruchu w centrum Katowic. Maciej Biskupski, wiceprzewodniczący Zarządu Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, podkreśla, że GZM funkcjonuje jako jeden organizm. Według zapewnień przedstawicieli władz, samochody nabyte przed wyznaczoną datą graniczną będą mogły poruszać się po wyznaczonym obszarze aż do ich zbycia lub wycofania z eksploatacji. Jest to istotne ułatwienie dla tysięcy osób, które regularnie odwiedzają stolicę województwa śląskiego.
Kontrola uprawnień bez opłat i naklejek
Weryfikacja pojazdów w katowickiej strefie będzie odbywać się automatycznie na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców bez konieczności kupowania winiet.
Władze Katowic zrezygnowały z wprowadzania fizycznych oznaczeń na samochody, co upraszcza procedury dla kierowców. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów sprawować będzie Straż Miejska oraz Policja, a także Inspektorat Transportu Drogowego. Służby te otrzymają dostęp do systemów informatycznych pozwalających na szybkie sprawdzenie, czy dany samochód spełnia normy Euro lub czy jego właściciel korzysta z przysługujących mu przywilejów terytorialnych. Taki model ma zapobiegać tworzeniu zbędnej biurokracji i dodatkowych kosztów dla obywateli.
Wymagania dla nowo zakupionych pojazdów
Samochody kupione po 29 czerwca 2026 roku będą musiały spełniać normę Euro 3 dla silników benzynowych lub Euro 5 dla silników typu diesel.
Te konkretne wymagania techniczne będą obowiązywać przez okres przejściowy trwający do końca 2033 roku. W praktyce oznacza to, że do centrum Katowic wjadą auta benzynowe wyprodukowane po 2000 roku oraz jednostki wysokoprężne z rocznika 2009 i nowsze. Zasady te stają się bardziej restrykcyjne wraz z upływem lat, co ma stymulować stopniową wymianę floty pojazdów na mniej emisyjne. Od początku 2034 roku progi zostaną podniesione do normy Euro 4 dla benzyny i Euro 6 dla diesla, co dodatkowo ograniczy wiek dopuszczonych aut do odpowiednio 29 i 20 lat.
Zasięg terytorialny strefy w centrum miasta
Strefa Czystego Transportu w Katowicach obejmie kluczowe ulice w kwartale Rynku oraz przyległe do niego trakty komunikacyjne i handlowe.
Na liście ulic objętych ograniczeniami znalazły się między innymi fragmenty ulicy 3 Maja oraz Warszawskiej. Ograniczenia dotkną także kierowców poruszających się ulicami Dyrekcyjną, Staromiejską, Mariacką oraz Mielęckiego. Plan uwzględnia również obszary przy ulicach Szkolnej, Bankowej, Teatralnej, Młyńskiej i Pocztowej. Wybór tych lokalizacji nie był przypadkowy, gdyż są to miejsca o bardzo dobrej dostępności komunikacji miejskiej. Transport GZM zapewnia w tym rejonie gęstą sieć połączeń tramwajowych i autobusowych, co ma stanowić alternatywę dla transportu indywidualnego.
Konsultacje społeczne i proces legislacyjny
Mieszkańcy Katowic będą mogli wyrazić swoją opinię na temat proponowanych zmian podczas konsultacji społecznych trwających od 16 marca do 7 kwietnia.
Zanim projekt uchwały trafi pod głosowanie Rady Miasta Katowice, urzędnicy chcą poznać zdanie lokalnej społeczności. Proces ten jest niezbędnym elementem wprowadzania tak istotnych zmian w organizacji ruchu miejskiego. Wszystkie szczegółowe informacje oraz formularze zgłoszeniowe zostaną udostępnione na oficjalnej stronie internetowej miasta Katowice. Dopiero po zakończeniu dialogu z mieszkańcami i ewentualnej korekcie zapisów, dokument zostanie poddany ostatecznej decyzji radnych, co formalnie rozpocznie proces wdrażania strefy.
Jesteśmy na Google News. Dołącz do nas i śledź Silesion.pl codziennie. Obserwuj Silesion.pl!
Wszelkie materiały promocyjno-reklamowe mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią one podstawy do wzięcia udziału w Promocji, w szczególności nie są ofertą w rozumieniu art. 66 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. 2020, poz. 1740 z późn. zm.).
