Zdrowie

Źle się uczy, bo źle słyszy. Można to zmienić

Diagnoza i terapia zaburzeń centralnego przetwarzania słuchowego u dzieci i młodzieży była tematem konferencji w Katowicach, zorganizowanej przez ośrodek Medincus.

„CAPD bez tajemnic. Diagnoza i terapia zaburzeń centralnego przetwarzania słuchowego u dzieci i młodzieży”  to temat konferencji, na którą w sobotę przybyli do Katowic lekarze, logopedzi, surdologopedzi, pedagodzy i psychologowie.

Konferencję zorganizowali: Śląskie Centrum Słuchu i Mowy „Medincus” w Katowicach we współpracy z Instytutem Narządów Zmysłów, Światowym Centrum Słuchu
oraz Towarzystwem Otorynolaryngologów, Foniatrów i Audiologów Polskich. Patronat honorowy objął marszałek woj. śląskiego.

Wśród gości był m.in. dr hab. n. med. Piotr H. Skarżyński, dyrektor Instytutu Narządów Zmysłów, który omówił najnowsze badania przesiewowe słuchu u dzieci w wieku szkolnym, z uwzględnieniem problematyki zaburzeń przetwarzania słuchowego

- Kluczem do sukcesu, dzięki czemu zmniejsza się dolegliwości u dzieci, a zwiększa sukcesy szkolne, jest właściwa terapia: leczenie i rehabilitacja zaburzeń słuchu - stwierdziła dr n. med. Irena Urban, kierownik Śląskiego Centrum Słuchu i Mowy „Medincus” w Katowicach. 

Z dr n. med. Ireną Urban, kierownikiem Śląskiego Centrum Słuchu i Mowy „Medincus” w Katowicach, rozmawia Maria Zawała

Skąd wziął się pomysł na zorganizowanie konferencji?

- Rosnąca liczba osób z zaburzeniami wyższych funkcji słuchowych – dzieci, młodzieży, a także osób dorosłych – wymaga poszerzenia wiedzy specjalistycznej dotyczącej uwarunkowań powstawania nieprawidłowości i rzetelnych informacji na temat diagnozy oraz terapii CAPD. W środowisku specjalistów, w tym nauczycieli, pedagogów, logopedów, a także lekarzy i diagnostów, istnieje potrzeba wymiany poglądów na temat dotychczasowych i najnowszych tendencji w procesie diagnozy i terapii pacjentów z zaburzeniami centralnego przetwarzania słuchowego. Dlatego ją zorganizowaliśmy. Konferencja stała się okazją do przedstawienia najnowszych wyników badań oraz zgłębienia tajników testów wykonywanych podczas diagnozy CAPD. Poznania i wypróbowania specjalistycznych sposobów prowadzenia terapii, także przy użyciu polimodalnej stymulacji słuchowej. Jesteśmy przekonani, że taka wiedza zapewni wyrównanie szans dzieci i młodzieży z CAPD w środowisku rówieśniczym.

Czym są centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego u dzieci i młodzieży?

Centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego to problem, który wpływa na słuch dzieci w wieku szkolnym. Są jedną z przyczyn trudności w uczeniu się dzieci. Generalnie polegają na niemożności pełnego wykorzystania słyszanego sygnału akustycznego przy prawidłowym jego odbiorze w strukturach obwodowych. Zaburzone jest przetwarzanie bodźców słuchowych a nie samo słyszenie. W zwykłym w niedosłuchu, mamy problem z odbieraniem dźwięku przez ucho, albo problem z przewodzeniem dźwięku do ucha wewnętrznego. W zaburzeniach przetwarzania słuchowego obwodowa część narządu słuchu jest prawidłowa, problem jest z tym co dociera do ośrodkowego układu nerwowego, a dociera tam informacja, której pacjent nie potrafi wykorzystać. To tak jakby była pani w obcym kraju, słyszała ludzi mówiących w obcym języku i nic z tego nie rozumiała. Tak mają dzieci z zaburzeniami przetwarzania słuchowego.

To poważny problem? 

Szacuje się, że co najmniej połowa dzieci z rozpoznanymi trudnościami w uczeniu się, dysleksją, zespołem zaburzeń uwagi i zachowania ma problemy z przetwarzaniem słuchowym typu centralnego. 

Jak rozpoznać, że dziecko ma takie właśnie zaburzenie?

Mogą o tym świadczyć różne zachowania dziecka, m.in. kłopoty z koncentracją uwagi, problemy ze skupieniem się na głosie nauczyciela, często pismo o charakterze dysgraficznym, trudności w czytaniu, z dobrym słyszeniem w szumie i hałasie, w pogłosie, nadwrażliwość na dźwięki, często opóźniony rozwój mowy. W zaburzeniach centralnego przetwarzania słuchowego dzieci mogą mieć problem ze swoim własnym ojczystym językiem, z różnicowaniem głosek. Prawidłowy bodziec dostarczany jest do mózgu, ale mózg nie potrafi go odkodować.

Jaka jest tego przyczyna?

Przyczyny mogą być różne. Jest część zaburzeń pierwotnych, których przyczyn nie znamy. Ale dzieci zazwyczaj z tego wyrastają, gdy dojrzewa ich narząd słuchu. Przy odpowiednio prowadzonej terapii, osiągając dorosłość, nie mają problemów. Mogą być także zaburzenia powodowane czynnikami uszkadzającymi, np. w życiu płodowym, schorzeniami wirusowymi. Do czynników, które mogą przyczyniać się do wystąpienia centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego należą: wcześniactwo, niedotlenienie w czasie porodu, a także częste zapalenia ucha środkowego czy predyspozycje genetyczne. Szacuje się, że co najmniej u połowy dzieci z rozpoznanymi trudnościami w uczeniu się, dysleksją, zespołem zaburzeń uwagi i zachowania występują zaburzenia przetwarzania słuchowego. W wielu przypadkach, to właśnie trudności słuchowe są przyczyną opóźnień w nauce, trudności w czytaniu i pisaniu, czy zaburzeń zachowania. Czasem, gdy rodzice nie zgadzają się na założenie aparatów słuchowych u dzieci z niedosłuchem odbiorczym, czyli takim, z którym te dzieci się urodziły,  lekceważą problem, u tych dzieci też występują centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego, powodowane deprywacją, czyli zmianami, które nie pozwalają na rozwój narządu słuchu. 

Jak długo może trwać terapia centralnych zaburzeń przetwarzania słuchowego?

Obecnie w Polsce dysponujemy wieloma możliwościami oddziaływań terapeutycznych, które sprzyjają rozwijaniu umiejętności słuchowych dziecka. Efekt i długość trwania terapii to sprawa indywidualna.  Niewątpliwie rehabilitacja zawsze przynosi pożądane efekty. Polegają one na tym, że dziecko lepiej się koncentruje, różnicuje głoski, lepiej słyszy w szumie, hałasie, Niektore dzieci udaje nam się, gdy to jest ta postać pierwotna, nawet wyleczyć, wytrenować, by nie miały problemów na całe życie. U niektórych - nie, ale zmniejsza się intensywność tych zaburzeń, tak że potrafią  funkcjonować z tymi deficytami słuchu, już nie tak nasilonymi.

Jakie są najnowocześniejsze metody leczenia dzieciom słuchu?

Na konferencji rozmawiamy przede wszystkim o zaburzeniach centralnych procesów przetwarzania słuchowego. Jeśli chodzi o całą terapię zaburzeń słuchu, włączając w to także obwodowe zaburzenia słuchu, to w obu przypadkach istotna jest wczesna diagnostyka, zbadanie, jaki jest problem u dziecka. Np. gdy mamy do czynienia z obwodowym niedosłuchem, trzeba szybko zaopatrzyć dziecko w aparat słuchowy i rozpocząć rehabilitację. Przy głębokim niedosłuchu ważne jest szybkie założenie implantu ślimakowego. Im wcześniej będziemy postępowali, wykorzystamy plastyczność naszego ośrodkowego układu nerwowego, która umożliwia rozwój drogi słuchowej, wówczas te dzieci, nawet z głębokim niedosłuchem, niesłyszące, odpowiednio leczone implantem ślimakowym rozwijają się w stopniu nie odbiegającym do dzieci słyszących, chodzą do masowych szkół, kończą studia. Leczenie dzieci z wadami słuchu w Polsce naprawdę jest na najwyższym światowym poziomie. 

 

Czytaj więcej

 

Napisz do autora m.zawala@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Historia naszego regionu