Czytasz: Wystawa "Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud" trafiła do Internetu

Wystawa "Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud" trafiła do Internetu

Wydarzenie zainaugurowało przygotowania do przyszłorocznej setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i powrotu w jej granice Śląska Cieszyńskiego.


Wystawę "Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud", przybliżającą czas po upadku Austro-Węgier - gdy polska większość na Śląsku Cieszyńskim przejęła władzę w regionie - można zobaczyć w Internecie pod adresem www.cieszyn1918.pl – podała Książnica Cieszyńska.

"Rola strony www.cieszyn1918.pl nie ogranicza się tylko do prezentacji wystawy. W witrynie publikowane są teksty historyczne oraz źródła odnoszące się do przełomowych dla Śląska Cieszyńskiego lat 1918-1920. Zamieszczane będą także zapowiedzi wydarzeń organizowanych w Cieszynie i regionie w ramach obchodów stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości oraz relacje z ich przebiegu" – poinformował w piątek dyrektor Książnicy Cieszyńskiej Krzysztof Szelong.

 

Książnica liczy, że w tworzenie strony zaangażują się instytucje i organizacje, które zechcą włączyć się w obchody stulecia Niepodległości. "O współpracę prosimy historyków i regionalistów gotowych opublikować na stronie przygotowane przez siebie teksty historyczne i specjalnie opracowane w tym celu źródła. Odnosić się mogą nie tylko do wydarzeń o kluczowym znaczeniu dla całego Śląska Cieszyńskiego, ale i mających wymiar lokalny, przebiegających w latach 1918-1920 w poszczególnych miejscowościach regionu po obu stronach Olzy" – dodał dyrektor Szelong.

 

Plenerowa wystawa "Cieszyn 1918. Polski my naród, polski lud", składająca się z 20 plansz, została otwarta 11 listopada na cieszyńskim Rynku. Wydarzenie zainaugurowało przygotowania do przyszłorocznej setnej rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości i powrotu w jej granice Śląska Cieszyńskiego.

 "Wystawa przybliża okres między październikiem 1918 r. a styczniem 1919 r. i najazdem czeskim, kiedy sytuacja rozwijała się na Śląsku Cieszyńskim bez ingerencji zewnętrznej. Decydującą rolę ogrywał lud i jego wola" – powiedział Krzysztof Szelong.

 Zdjęcia i opisy historyczne ukazują w jaki sposób po załamaniu się Austro-Węgier polska większość na Śląsku Cieszyńskim wcieliła w życie prawo do samostanowienia i nie tylko przejęła władzę nad obszarami dawnego księstwa i włączyła je w granice Polski, ale też w wsparła odbudowę i obronę państwa. Wystawa przybliża przywódców społeczności polskiej i najważniejsze wydarzenia. Ukazuje też dramatyczne dni czeskiej agresji z 1919 r., która doprowadziła do podziału regionu.

 Tytuł wystawy nawiązuje wprost do "Roty" Marii Konopnickiej, wiersza napisanego właśnie na Śląsku Cieszyńskim i tutaj też po raz pierwszy opublikowanego - w dwutygodniku Gwiazdka Cieszyńska.

 W Cieszynie już 27 października 1918 r. odbył się wiec, podczas którego kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców Śląska Cieszyńskiego proklamowało przynależność regionu do Polski. Tymczasową władzę objęła Rada Narodowa Księstwa Cieszyńskiego, która powstała 8 dni wcześniej. Jej przewodniczącym był ks. Józef Londzin.

 Nocą z 31 października na 1 listopada polscy żołnierze ze stacjonującego w Cieszynie austriackiego garnizonu przejęli komendę, dzięki czemu Rada uzyskała realną władzę nad Śląskiem Cieszyńskim.

 5 listopada Rada zawarła porozumienie z czeskim odpowiednikiem - Zemskym Narodnim Vyborem pro Slezsko. Wytyczono tymczasową polsko-czechosłowacką granicę na Śląsku Cieszyńskim, która w przybliżeniu pokrywała się z etnograficzną linią podziału. Po polskiej stronie znalazła się znaczna część Zaolzia.

 Rada Narodowa po 11 listopada podporządkowała się naczelnikowi Józefowi Piłsudskiemu i powołanemu przez niego rządowi, który 25 listopada przyjął uchwałę upoważniającą ją do sprawowania w jego imieniu władzy na Śląsku Cieszyńskim. 8 stycznia 1919 r., pomimo narastającej groźby czeskiej agresji, na pomoc obrońcom Lwowa wyjechał ochotniczy pułk.

 Zbiory Książnicy Cieszyńskiej liczą ok. 120 tys. woluminów, w tym ponad 16,5 tys. starodruków, 46 inkunabułów i 17 tys. rękopisów. Najcenniejszą częścią jest księgozbiór ks. Leopolda Szersznika. (PAP)

 autor: Marek Szafrański

 edytor: Paweł Tomczyk