News, Kultura

Prof. Walery Pisarek nie żyje. Miał 86 lat

Był wybitnym językoznawcą i prasoznawcą.

Specjalista w dziedzine komunikacji masowej i socjolingwistyki, wybitny językoznawca i prasoznawca prof. Walery Pisarek nie żyje.

Walery Pisarek zasłabł w niedzielę w garderobie w Centrum Kultury Katowice (w siedzibie Miasta Ogrodów, przy pl. Sejmu Śląskiego), tuż przed wejściem na scenę. Dziś odbywa się tam gala Ambasador Polszczyzny 2017. Pomimo przeprowadzenia trwającej pół godziny akcji reanimacyjnej, nie udało się go uratować. Miał 86 lat.

Na miejscu, w Centrum Kultury Katowice, wciąż pracują służby.

CZYTAJ TAKŻE: Gala „Ambasador Polszczyzny” pod znakiem śmierci prof. Walerego Pisarka

Nie żyje Walery Pisarek

Walery Pisarek urodził się w 1931 r. w Rabce. Szkołę powszechną skończył w 1943 r. na kompletach tajnego nauczania. Po ukończeniu liceum, od 1949 do 1957 r., studiował filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W tym samym czasie pracował w bibliotece, a następnie jako reporter w „Słowie Powszechnym”. W maju 1951 r. zadebiutował w „Tygodniku Powszechnym” krytyczną notą o Kochanowskim.

Studia magisterskie Walery Pisarek ukończył pracą „Poglądy krytycznoliterackie Juliusza Słowackiego”.

Stopień doktora nauk humanistycznych otrzymał w 1966 r. na wydziale filologiczno-historycznym Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Katowicach na podstawie pracy „Nagłówek wypowiedzi prasowej w oświetleniu lingwistycznym”. W 1973 r. Rada Wydziału Filologicznego UJ na podstawie rozprawy habilitacyjnej „Frekwencja wyrazów w prasie” nadała mu stopień doktora habilitowanego.

W 1982 r. Walery Pisarek uzyskał tytuł prof. nadzwyczajnego nauk humanistycznych, a w 1994 r. – tytuł prof. zwyczajnego. Był założycielem studiów dziennikarskich przy UJ i pracownikiem naukowym Instytutu Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie.

Walery Pisarek pełnił funkcję honorowego prezesa Rady Języka Polskiego przy Polskiej Akademii Nauk – był pierwszym przewodniczącym rady. W latach 1969–2001 był dyrektorem krakowskiego Ośrodka Badań Prasoznawczych. Uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności.

Wybitny specjalista

Opublikował prawie 700 prac – artykułów prasowych, recenzji, porad językowych, artykułów naukowych, monografii i podręczników dotyczących języka polskiego, teorii informacji i komunikacji masowej. W jego dorobku jest ponad 20 książek, m.in. „Poznać prasę po nagłówkach” (1967 r.), „Retoryka dziennikarska” (1970 r.) i „Wstęp do nauki o komunikowaniu” (2008 r.).

Autor licznych wydań słownika ortograficznego. Przewodniczący jury i autor większości tekstów popularnego konkursu ortograficznego „Ogólnopolskie dyktando”.

Prof. Pisarek był inicjatorem „Ustawy o języku polskim”, uchwalonej w 1999 r. Otrzymał wiele nagród i wyróżnień, m.in. Śląski Wawrzyn Literacki 2002 za książkę „Nowa Retoryka Dziennikarska”. W 2012 r. został pierwszym laureatem ustanowionej przez prezydenta Bronisława Komorowskiego nagrody „Zasłużony dla polszczyzny”.

W 2014 r. Walery Pisarek otrzymał tytuł Doctora Honoris Causa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. Podczas uroczystości językoznawca wygłosił wykład na temat wizerunku oraz symboli i narracji - w kontekście nauki o perswazji. „Jestem przekonany, że świadome komunikowanie zawsze jest perswazją - od płaczu niemowlęcia domagającego się czegoś do ssania, po prośbę umierającego o miłosierdzie Boże” - podkreślił prof. Pisarek.

O Walerym Pisarku

"Znakomity językoznawca, wybitny uczony i niezwykły człowiek. Tymi słowami określić można Profesora Walerego Pisarka, wykładowcę Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Jego zainteresowania badawcze dotyczą głównie socjo- i psycholingwistyki masowego komunikowania. Prof. Walery Pisarek jest twórcą nowej dziedziny lingwistycznej – interdyscyplinarnego prasoznawstwa. Zbudował jej teoretyczne podstawy, wyznaczył obszar badań oraz ustalił metody analizy językoznawczej. Zamiast systemowego podejścia do języka zaproponował znacznie szerszą obserwację językowych zjawisk" - czytamy na stronie internetowej Instytutu Języka Polskiego im. Ireny Bajerowej.

"Uczonego uznaje się za najwyższy autorytet w zakresie kultury języka. Założył on Radę Języka Polskiego i był jej pierwszym przewodniczącym (1996–2000). Pełnił także inne niezwykle ważne w świecie nauki funkcje, m.in. przewodniczącego Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego (2001–2005), przewodniczącego Komisji Językoznawstwa Oddziału Krakowskiego PAN (1990-1996), przewodniczącego Komisji Kultury Języka w Komitecie Językoznawstwa PAN (1990–1994) oraz wiceprzewodniczącego organizacji AIERI/IAMCR (1976–1988)" - podkreślono w informacji. "Zasługi Walerego Pisarka dla polskiej, a także i światowej lingwistyki są nieocenione" - czytamy na stronie Instytutu.

W wywiadzie dla PAP sprzed kilku lat profesor pytany, czym powinien charakteryzować się rzetelny polemista, mówił:

- Starożytni Rzymianie mawiali, że dobry mówca to +vir bonus dicendi peritus+ - czyli +szlachetny człowiek biegły w mówieniu+. Znaczyło to, że trzeba dawać wzór swoim życiem i zachowaniem. Po prostu: to, jak się zachowujemy i jakich słów używamy publicznie, jest częścią naszego pisania.

(PAP)

***

"Ambasador Polszczyzny" to tytuł przyznawany przez Prezydium Rady Języka Polskiego (w tym roku po raz piąty) osobom i instytucjom mającym wybitne zasługi w krzewieniu pięknej, poprawnej i etycznej polszczyzny.

Laureatami tytułu „Ambasador Polszczyzny” do tej pory zostali m.in. arcybiskup Tadeusz Gocłowski, prof. Andrzej Szczeklik, Bartek Chaciński, Danuta Szaflarska, Olga Tokarczuk, Jacek Dehnel, Anna Dymna, Wojciech Młynarski, Andrzej Stasiuk, Andrzej Poniedzielski, a tytuł „Wielkiego Ambasadora Polszczyzny” otrzymali Tadeusz Konwicki, Krystyna Bochenek (pośmiertnie), Tadeusz Różewicz i Wiesław Myśliwski. Po raz pierwszy konkurs odbył się 10 listopada 2008 r., a kolejne – 6 maja 2011 r., 10 listopada 2013 r. i 11 października 2015 r.

W 2017 roku uhonorowani zostaną:

  • Ambasador Polszczyzny poza Granicami Kraju - Katedra Filologii Polskiej Narodowy Uniwersytet Lwowski im. Iwana Franki
  • Młody Ambasador Polszczyzny - Adam Zieliński „Łona”
  • Ambasador Polszczyzny w Piśmie - prof. dr hab. Julian Kornhauser
  • Wielki Ambasador Polszczyzny - Jacek Bocheński
  • Ambasador Polszczyzny w Mowie - Irena Jun
  • Ambasador Polszczyzny Regionalnej - Fundacja „Ważka”
  • Ambasador Polszczyzny Literatury Dziecięcej i Młodzieżowej - Grzegorz Kasdepke

Czytaj więcej

Napisz do autora w.stech@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Europejski Kongres MŚP