Komentarz

Śląsk podobny do Katalonii. „Przywileje kończą się jednak źle”

Przy okazji hiszpańskiego referendum, odżywają pytania o autonomię dla Śląska. Analogii między Katalończykami i Ślązakami szuka specjalistka od politologii z Uniwersytetu Śląskiego.

Milena Nykiel: Czy Śląsk porównać można do Katalonii?

Dr. hab. Małgorzata Myśliwiec z Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego: Można, zwłaszcza pod kątem historycznym. Trzeba bowiem pamiętać, że oba te regiony doświadczyły już w swojej historii przywileju autonomii. Śląsk w okresie II Rzeczpospolitej, Katalonia w okresie Drugiej Republiki Hiszpańskiej. Później, w 1939 roku, autonomię Katalonii odebrał kończący wojnę generał Franco.

W minioną niedzielę Katalonia ją odzyskała. Przynajmniej teoretycznie.

Tak, bo obrazki, które pokazywały nam media – sytuacje szarpaniny, a także mocniejszych starć z policją, pozostaną w naszej pamięci. Skutek może być taki, że autonomia będzie kojarzyć się nam z czymś złym. W Polsce problem polega na tym, że w XIX wieku nie mieliśmy państwowości. W momencie, gdy inne państwa zaczynały już zdawać sobie sprawę, że władze centralna nie jest w stanie skoncentrować się na wszystkich, my walczyliśmy o jedność.

Czy autonomia to coś złego?

Historia pokazuje, że w demokracji każdy przywilej kończy się źle. Demokracja zakłada bowiem równość wszystkich podmiotów wobec prawa. Autonomie świetnie sprawdzają się jednak w sytuacji, gdy taki model mają wszystkie regiony państwa. Jeśli ktoś nie wierzy polecam mu podróż np. do hiszpańskiej Andaluzji. Ta dzięki autonomii, która oznacza przecież skupienia się na rozwoju regionu, przeżyła skok cywilizacyjny.

Walka o autonomię nie jest jednak łatwa. Pokazało to niedzielne referendum w Katalonii. Czy u nas byłoby podobnie?

Słuchałam dziś rano audycji w radiu i minister w MSWiA Mariusz Błaszczak wprost powiedział, że w analogicznej sytuacji w naszym kraju, także użyte byłyby środki przymusu bezpośredniego. Wyjaśniając zaś to, co zaszło w Katalonii. Przypominam, że region na swoją własną, liczącą ok. 16 tysięcy funkcjonariuszy policję. Ta w niedzielę studziła nastroje. Gumowych kul użyła wysłana do Katalonii gwardia cywilna i policja narodowa. Są zatem analogie między Madrytem a Warszawą.

Czy Śląsk zyskałby na autonomii?

Mam wrażenie, że relacje między Warszawą a Śląskiem nie są najlepsze. Niedawno poszło m.in. o nieuznanie języka śląskiego, mimo faktu, że nie tylko RAŚ, ale różne ugrupowania zebrały 140 tysięcy podpisów pod takim postulatem. Nie dziwi mnie, że Śląsk ma dążenia autonomiczne. Przywileje w demokracji, jak mówiłam już wcześniej, kończą się jednak źle. Dążenia tego typu są jednak coraz bardziej wyraźne i to w całej Europie. Unia Europejska wymaga przekształcenia. Być może będziemy mieli taką XIX-wieczną wiosną ludów.

Małgorzata Myśliwiec z Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego jest m.in. autorką publikacji pt. „Katalonia na drodze do niepodległości?” oraz „Pozycja partii regionalnych w systemie politycznym współczesnej Hiszpanii”.

CZYTAJ TAKŻE: RAŚ NA TEMAT AUTONOMII

Czytaj więcej

Napisz do autora m.nykiel@silesion.pl
Zmiana kategorii na: News