Czytasz: Powstania Ślōnskie. Cosik sie tukej podzioło – ino co?

Powstania Ślōnskie. Cosik sie tukej podzioło – ino co?

Hned bydzie już sto lot, jak sie tukej u nos cosik podzioło. Ino co? Tak po prowdzie to żodyn pedzieć do porzōndku niy poradzi.

Jak żech miōł ôziym lot, wetnołbych sie, że w „powstaniach ślōnskich” rozchodziło sie ô śpiywanie. To beztōż, co w szkołach dycki robili nom (i durś robiōm!) festiwale i koncerty „śpiywek powstańczych”. Ja, ja, wom tyż kozali śpiywać ô tym „Czerwonym Słoneczku”, pra? Niy sztimowały mi ino dwie rzeczy. Roz: po jakiymu te karlusy na zdjynciach majōm giwery, a niy mikrofony? Dwa: po jakiymu rechtory godajōm, że to byli epne bohatery, kej ône ino łazili i śpiywali, a żodnego niy mordowali? Kamraty wytuplikowali mi, że tukej trzeba mieć w siebie cosik z bohatyra, coby sie wyspinać na ta bina i śpiywać. Wtynczos doł żech im sie przegodać.

Yntliś prziszołech ku tymu, coby sie pytać ōumy, eli my mieli powstańcōw w rodzinie. „Ja, ujek Wilym, epny powstaniec, co w dziurawych szczewikach lotoł!” No, ja, tako filozofijo życiowo. Chop mo patrzeć roboty, a niy lotać ze giwerōm po hołdach. Pamiyntocie, że Ślōnzoki to hobbity, pra?

Jak dzisiej pytōm sie mojich bajtli ô powstania to wiynkszość poradzi pedzieć, co starziki (a tak naprowdy to starziki ich starzikōw) sie z kimś prali. Ino z kim? - Z Niymcami – godajōm jedne. – Z Hitlerym! – fandzolōm inksze. Tedy ôwdy keryś pado, że ze sōmsiadym ze chaupy za winklym.

U politykōwi niy ma lepij. Jedne godajōm, co to było cosik richtiś frechownego, wojna domowo, kej bracik szczyloł do bracika. Inksze fandzolōm ô „macierzach, powrotach, krwi na ołtarzu przelewaniu”. (Do mie, hobbita, to je fandzolyniy.) Terozki już wiym, co niy ma żodnego cweku pytać sie ô to Ślōnzokōw, Polokōw abo Niymcōw, bo i tak kożdy wom bydzie godać cosik inkszego. Lepij poczytać chopa, kery mo do problymu dystans, możno takigo Jamesa Bjorka, Hamerykona, kery pado, co prawie świyntujymy rocznica „wojny domowyj z aspektym ekonomicznym”.

Poloki, Niymce i my, Ślōnzoki, sōm my choby chop i baba, kere już sie rozwiedli, ale durś niy poradzōm poukłodać sie w gowach, co sie tak naprowdy podzioło. Jo wiym, co muszymy być zetrwałe. Ino chciołbych wiedzieć, eli kejś przidzie ku tymu, ku czymu prziszło już pora lot do zadku u Anglikōw. Niydowno krōlowo Elżbieta Drugo pojechała do Irlandii, coby pokozać, co mo w zocy powstańcōw irlandzkich, kerych zabili brytyjskie wojoki, kej prziszło do antybrytyjskigo powstanio. Niy było fandzolynio ô „bohatyrach, wrogach, krwi i ołtarzach ojczyzny” ino godka ô ludziach, kerym niy było ganc egal, kere mieli jakoś swoja idyjo. Były ofiary i muszymy je mieć w zocy. Egal, po keryj stronie sie chajali. 

Czytaj więcej