Relacja

Polska najbardziej zanieczyszczonym państwem UE

NIK podsumowuje wyniki kontroli w województwie śląskim. Osiągnięcie norm jakości powietrza w aktualnym tempie może zająć od stu do dwustu lat.

Na konferencji w Katowicach prezes NIK Krzysztof Kwiatkowski i szef katowickiej delegatury Piotr Miklis przedstawili wyniki działań antysmogowych w 9 gminach województwa śląskiego. 

Sześć z dziesięciu najbardziej zanieczyszczonych miast w Europie leży w Polsce. W województwie małopolskim i śląskim. Z powodu smogu Europejczycy średnio żyją krócej o dziewięć miesięcy. W Polsce rocznie umiera 50 tysięcy osób.

Śląsk jest bardzo ważnym miejscem, z uwagi na to się tutaj dzieje z zanieczyszczeniem powietrza. Jest taką Polską w mikroskali, gdzie realizowane programy powinny być później odwzorowywane na terenie całego kraju - mówił Krzysztof Kwiatkowski

W województwie śląskim głównym źródłem zanieczyszczeń powietrza jest niska emisja. Odpowiada za ok. 64% - 78% zanieczyszczenia pyłem zawieszonym (PM10 i PM2,5) oraz ok. 77% - 96% rakotwórczego benzo(a)pirenu. Wysokie stężenie pyłu zawieszonego prowadzi do chorób układu oddechowego, benzo(a)piren powoduje nowotwory.

Wyniki kontroli są przerażające. Osiągnięcie norm jakości powietrza w aktualnym tempie może zająć od stu do dwustu lat. Dlatego konieczne są zdecydowane działania systemowe na poziomie rządu i samorządu. W całym kraju. W ostatnich dniach z 16 miast wojewódzkich tylko jedno miasto spełniało normy.

Bez znacznego zarówno skali, jak i tempa działań, bez konsewkentnej edukacji społeczeństwa, nie będzie poprawy sytuacji zarówno na Śląsku, jak i w całym kraju. Trzy kluczowe czynniki, to piece, paliwo, edukacja.

Czyste powietrze na Śląsku? Wcale nie było lepiej

W ostatnich latach problem smogu był zdecydowanie mniej akcentowany niż w tym roku. Lata 2013-2015 odnotowano zdecydowanie mniejsze zanieczyszczenie powietrza nad województwem śląskim. Wynikało to jednak nie z sukcesu prowadzonych akcji redukcji niskiej emisji. Powodem była ciepła zima. 

Temperatury w tym czasie były wyższe. Jeżeli temperatura spada, zanieczyszczenie natychaist rośnie. Stąd ta katastrofalna sytuacja, która była w ostatnich dniach. Wcale się w Polsce w ostatnich latach nie poprawiło mimo realizowanych programów przez gminy.

Niska emisja - Co naprawdę działa?

Najwyższa Izba Kontroli oceniła jakie działania są najbardziej efektywne w zakresie redukcji niskiej emisji. Najbardziej efektywne jest finansowanie podłączenia do gminnej sieci cieplnej i wymiana kotłów. Termomodernizacja z pominięciem wymiany pieca jest nieefektywna. Najdroższe i najmniej skuteczne jest finansowanie instalacji ogniw fotowoltaicznych. Przykładem miasta, w którym aż 25% środków przeznaczono na ten cel jest Żywiec. Zadniem NIK najlepsze efekty osiągnęła Częstochowa. W kolektory słoneczne zainwestowałą zaledwie 4% środków. 

Największy sukces w redukcji niskiej emisji w latach 2013-2015 osiągnęło miasto Rybnik. Jednak pomimo tych działań problem smogu jest na tym obszarze wciąż najbardziej dotkliwy. Za szczególnie dobre działania NIK uznaje stosowanie w 112 obiektach miejskich Programu Zarządzania Energią i Mediami „PRZEMEK”. To oprogramowanie komputerowe do racjonalnego gospodarowania energią.

SPRAWNE SŁUŻBY

NIK dobrze oceniło pracę Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska oraz Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska. Zarówno służby podległe wojewodzie, jak i instytucja kontrolowana przez marszałka spełniają swoją rolę w zakresie działań na rzecz poprawy jakości powietrza. 

Czytaj więcej


 

 

Napisz do autora m.ciesla@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Karolinki 2017