Relacja, Komentarz, Architektura

Nowe wizje metropolii

03:55

Trudna dyskusja o przestrzeni miejskiej w Katowicach.

Debata o urbanistyce jest w Polsce zadaniem trudnym. Na szczęście Katowice są pod tym względem wyjątkiem. Nieustające dyskusje o kreowaniu przestrzeni miejskiej, tworzenie jej na nowo, liczne konsultacje, programy naprawcze, inwestycje oraz unikalne realizacje powodują, że stolica województwa śląskiego jest jednym z prężniej działających ośrodków miejskich w Polsce.

 

Strefa Kultury jest funkcjonalna, ale może działać lepiej

Realizacje, które powstają w naszym regionie, nierzadko są unikalne.  Wystarczy wymienić budynki znajdujące się w Strefie Kultury, Nowe Gliwice, czy projekty Tomasza Koniora lub Roberta Koniecznego. Zagospodarowany na nowo teren po kopalni Katowice jest przykładem przestrzeni, w której znajdują się współgrające ze sobą, dobrze funkcjonujące budynki, jednak niekoniecznie wchodzące w interakcję z okolicą. Powodem jest sąsiedztwo ronda katowickiego  i odcinające go od Śródmieścia i Koszutki - Aleja Korfantego i Roździeńskiego. To powoduje, że  mieszkańcy pojawiają się w tym miejscu tylko z okazji ważnych wydarzeń. 

Kompleksowe ujęcie problemów Metropolii Silesia

Dyskusja, którą rozpoczęła refleksja nad jedną osią przestrzenną stolicy regionu,  doprowadziła do zastanowienia się nad kondycją Metropolii Silesia, która mimo chęci prezydentów, nie może rozwinąć skrzydeł. Śląskie metropolis powinno być spięte kompletną ofertą komunikacji miejskiej, która uwzględni uwarunkowania poszczególnych miast.  Z dworców kolejowych  powinny rozchodzić się sieci tramwajowe i autobusowe. Należy stworzyć punkty Park&Ride i centra przesiadkowe, które pozwolą odciążyć śródmieścia miast od nawałnicy samochodów, wprowadzą ożywcze idee w miasto.

 

Póki co, Szybka Kolej Regionalna działa na odcinku Tychy Lodowisko - Dąbrowa Górnicza oraz na osi Gliwice - Katowice - Sosnowiec. Odcinek Tarnowskie Góry - Bytom - Katowice oferuje pasażerowi podróż w zatłoczonym autobusie ekspresowym, niecodzienne towarzystwo kochających się wzajemnie kibiców w międzymiejskim tramwaju z Bytomia i rzadko kursującą kolej. Transport publiczny niemal w ogóle nie funkcjonuje na linii Bytom - Gliwice, nie mówiąc o osi północ - południe (Tarnowskie Góry - Tychy). 

Szumnie zapowiadana karta miejska ŚKUP jest chipowym biletem miesięcznym KZK GOP. Mimo, że miała łączyć lokalnych przewoźników: Koleje Śląskie, Tramwaje Śląskie, KZK GOP, MZK Tychy, PKM Jaworzno, dodatkowo zastępując karty biblioteczne, czy wstęp do muzeów, teatrów i kin. W zasadzie to niewypał wprowadzony naprędce, by nie oddawać osiemdziesięciomilionowej dotacji z Unii Europejskiej.

Osie i strefy miejskie muszą ze sobą współdziałać

Okręg katowicki stawia przed lokalnymi liderami wyzwanie. Rozsądnego planowania miejskiej przestrzeni, tworzenia przyjaznych dla mieszkańców osi komunikacyjnych i stref miejskich, które będą się uzupełniać, będą ze sobą współdziałać i oddziaływać na siebie. Budynki nie są osobną formą, która pojawia się w danym miejscu bez wpływu na otoczenie. 

Miasta Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego pochodzą z różnych epok. Katowice, Tychy, Chorzów, Zabrze, czy Ruda Śląska to młode organizmy stworzone w czasie rewolucji przemysłowej. Z kolei rodowód Bytomia, Gliwic, Tarnowskich Gór, czy Mikołowa sięga średniowiecza. Tym samym rozumienie rynków każdego z tych miast jako placów miejskich z pierzejami i targowiskiem mija się z celem, jakim jest efektywność i funkcjonalność śląskiej metropolii. Na część stref miejskich centrum województwa śląskiego musimy spojrzeć w sposób modernistyczny, czy nawet postmodernistyczny, by wydobyć z nich użyteczność.

 

Pierwszy etap – nowoczesne myślenie o skutecznym, funkcjonalnym megamieście – został wykonany. Ramy zostały zarysowane. Pora przejść do działania. Tak, aby przywołany w dyskusji Londyn nie był abstrakcją, a lustrem w którym Metropolia Silesia może się przejrzeć, z którym może się porównać.

W artykule wykorzystaliśmy wizualizacje Konior Studio i Medusa Group

W dyskusji o architekturze udział wzięli:

  • Jerzy Szczepanik-Dzikowski - JEMS Architekci (autorzy Międzynarodowego Centrum Kongresowego)
  • Tomasz Konior - Konior Studio (projektant m. in. NOSPR, Supersamu, sali koncertowej Akademii Muzycznej)
  • Łukasz Zagała - Medusa Group (autorzy m. in. biurowców KTW, wnętrz katowickiego dworca, przestrzeni festiwali muzycznych)
  • Kamila Cieśla - zastępca dyrektora ds. administracyjno-biurowych Muzeum Śląskiego
  • Henryk Mercik - członek zarządu woj. śląskiego, dr architektury
  • Stanisław Podkański - architekt miasta Katowice
  • Kamil Durczok - moderator dyskusji
Zmiana kategorii na: Tour de Pologne