Relacja

"Nie ma języka śląskiego"

01:54

W katowickiej CINiBie trwa tydzień języka ojczystego. Wtorek był dniem śląskim.

Achim czy Joachim?

Na zaproszenie katowickiej CINIBy profesor Helena Synowiec poruszyła kwestię imion i nazwisk charakterystycznych dla naszego regionu. Śląskie wpływy można usłyszeć nie tylko w samych imionach, ale przede wszystkim w sposobie ich zdrabniania. Joachim, to imię uniwersalne dla całego kraju. Jednak szczególnie na Śląsku będzie to Achim, czy Chimek. Dobrym przykładem jest też wykorzystywanie formantu -ik przy tworzeniu zdrobnień. 

- Młode pokolenie już rzadziej z nich korzysta. Jest Karolek, jest Staszek. Kiedyś był Stanik i Karlik. Francik już niemal całkowicie wyszło z użycia. Stosuje się Franek - mówi prof. Helena Synowiec.

Pojawiają się także spolszczone imiona niemieckie. Hanek, Hanys, Richard, Jorg, Franc. To, co wyróżnia nasz region, to wcześniejsze stosowanie nazwisk. Prawny obowiązek ich posiadania wprowadzili zaborcy na przełomie XVIII i XIX wieku. Na Śląsku nazwiska pojawiają się już wiek wcześniej. Kiedy obowiązek wprowadzono, w bogucickiej księdze chrztów widniało już 310 nazwisk męskich. 

NIE MA CZEGOŚ TAKIEGO JAK JĘZYK ŚLĄSKI. GWARA OWSZEM. JĘZYK NIE.

- Nie ma czegoś takiego, jak język śląski. Nie zostało to przecież zaaprobowane. Gdyby nawet, to językoznawcy, dialektolodzy uważają i uważać będą gwarę, dialekt za odmianę terytorialną polszczyzny - języka ogólnego - ocenia prof. Helena Synowiec. 

Zdaniem pani profesor podejmowanych jest wiele prób interpretowania gwary śląskiej jako osobnego języka. Tymczasem jest ona odmianą języka ogólnego. Jednocześnie zachęca do kultywowania bogatej tradycji mówienia gwarą.

- Nie powinniśmy się tej gwary wstydzić w codziennych kontaktach. Oczywiście musimy dobrze znać język ogólny, ale gwara jest nam potrzebna w kontaktach z ludźmi. Najważniejsze jest, żeby uwrażliwić na związek gwary, tego, co w gwarze żywe, z kulturą współczesną i tą dawną - mówi prof. Helena Synowiec.

TYDZIEń JĘZYKA OJCZYSTEGO

21 lutego, to Dzień Języka Ojczystego. Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka przygotowała jednak cały tydzień wydarzeń poruszających tematykę języka. 

- Każdego dnia, aż do piątku, naukowcy z Uniwersytetu Śląskiego, Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego proponują wykłady skupiające się wokół jednej tematyki: imiona i nazwiska - mówi Jadwiga Witek. 

 

Czytaj więcej

Napisz do autora m.ciesla@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Motoryzacja