Czytasz: Metropolia z gorolami z Altrajchu

Metropolia z gorolami z Altrajchu

To je koniyc! Bydymy w jednyj i tyj samyj metropolii z tymi pierōńskimi gorolami z Altrajchu! – felieton Marcina Melona o powstaniu metropolii śląskiej.

Bydziesz, chopie, miyszkoł we metropolii! – ryczōm jedne – Ino niy godej, coś niy ma tymu rod? Hameryka, poradzisz to spokopić?! Blank choby Nowy Jork! Decymberpalast to bydzie terozki Empire State Building, we Chorzowie bydzie Central Park a na Warszawskij Wall Street!

Mie Nowy Jork niy ma dziwny. Jo za bajtla miyszkoł na „Manhattanie” (Osiedle Odrodzenio we Piotrowicach). Rajzowoł żech tych na teryny, na kere godali „Bronx” i rozumia po jakiymu tak godali. Beztōż wiym, co niy ma cweku sie hajcować. Ja, je to szansa, coby cosik dobrego zrobić we GOP-ie. Ino eli nasze „gospodorze” bydōm mieć tako chynć, kej wiynkszość z nich ino cichtuje, coby pitnōnć do Sejmu we Warszawie?

- To je koniyc! – wajajōm inksze Ślōnzoki – Bydymy w jednyj i tyj samyj metropolii z tymi pierōńskimi gorolami z Altrajchu! Terozki już żodyn niy poradzi pedzieć kaj je richtiś Ślōnsk, a kaj Polska! Mogymy dać sie pokōj z cōłkōm naszōm tożsamościōm!

A jo sie niy boja. Toć, wiym jak ciyżko je ze tożsamościōm w takich miszungach, choby te nasze wojewōdztwo. Cōłkie lata tuplikuja bajtlōm we szkołach, kere miasta sōm we wojewōdztwie ślōnskim, ale niy na Ślōnsku, a kere sōm na Ślōnsku, a niy ma ich we naszym wojewōdztwie. Bajtle suchajōm, suchajōm, aże yntliś zawdy keryś sie ôpowoży pedzieć swoja opinio: „Dyć to je blank pogupiałe”. A jo ino moga uznać, co mo recht. A fto poradzi narichtować ańfachowy wojewōdzki konkurs edukacji regionalnyj, w kerym sztartnōm bajtle z Bytomio, Sosnowca i Żywca? Pytejcie sie ich ô historia ich ziymi, kej kożdo mo inkszo!

Jednako ciynżko bydzie ze tożsamościōm w metropolii ślōnsko-zagłymbiowskij. Ino jo niy skuli tego tak naprowdy sie starōm. Boja sie, że bydzie tak samo jak we tym naszym wojewōdztwie ślōnsko-małopolskim (kere mianuje sie „ślōnskim”). Coby pedzieć to ofyn: boja sie, że psinco z tego wszyskigo bydzie.

W roku dwa tysiōnce sztyrnostym Sejmik Ślōnski uznoł, że mo intyncjo wspiyranio „gwar regionalnych” (pamiyntōmy, co polityk polski lynko sie pedzieć: „ślōnsko godka”, tak jak diobōł lynko sie wody świynconyj) i bydōm richtować szpecjalny program. Rod kupia dobro gorzołka tymu, fto mi terozki pokoże tyn program i inicjatywy, kere sfinansowoł. Tak naprowdy to zowdy my wiedzieli, że psinco bydzie zrobione w tym tymacie. I je ganc egal, eli mōmy jedne wojewōdztwo z Opolym abo Wrocławiym, eli ze Altrajchym i Żywcokami. Sto razy bych woloł, coby nowo Metropolia dowała pozōr na tożsamość i ślōnsko i małopolsko, niż coby echt ślōnskie miasta miały durś udować, co tak naprowdy niy werci sie ani ô tym godać.

Niydowno słyszoł żech prezydynta Katowic godać, co bajtle potrzebujōm edukacji regionalnyj. - Toć! - idzie pedzieć - Ino po jakiymu tak niyskoro? Nale lepij niyskoro, jak wcale. Możno prezydynt już godo ô wszyskich szkołach metropolitalnych, w kerych bajtle bydōm poznować historia i Ślōnska i Zagłymbio? Dziynki tymu bydōm przinojnmnij wiedzieć po jakiymu sōm my inksze. Ino jo sie boja, co prezydynt zaś ino wyraził swoja intyncjo i yntliś ku niczymu niy przidzie. I że gibcij Spodek pomiynio sie we Statua Wolności, jak nasze polityki spokopiōm po jakiymu werci sie inwestować we ślōnsko tożsamość.

Marcin Melon jest autorem kryminałów o Komisorzu Hanusiku, dwukrotnym zwycięzcą konkursu „Jednoaktówka po śląsku”