News

Kradzież bramy i kominiarz ze świnią

"To tylko sylwestrowe psoty"

Ci, którzy będą spędzać swój pierwszy sylwester w wymarzonym domu na wsi, w nowy rok mogą być mocno zdziwieni. Brakującej bramy albo furtki najlepiej szukać u sąsiada, gdzieś w polu albo pod lasem.

- To tylko sylwestrowe psoty - uspokaja Józef Kłyk, filmowiec amator z Pszczyny. - Dawniej było ich znacznie więcej. Ludzie do północy tańcowali i pili, a potem jak wracali do domu to szkodzili - opowiada.

Kradzież bramy czy furtki miała mieć formę przede wszystkim wygłupów, ale bywała też swego rodzaju przekazem. Szczególnie kiedy furtka znikała z chałupy, w której była panna na wydaniu. - Jak była z synkiem pokłócona, to był znak, że powinna sobie coś przemyśleć - mówi Kłyk.

Kradzież miała nawiązywać do majowych obrzędów, wówczas pięknym panną stawiało się drzewko Moik, a tym mniej urodziwym Dziada.

Na bramach jednak nie koniec. Psotnicy kradli ze stajni wyposażenie dla koni i chowali np. w stajni sąsiadów albo wychodki ukrywali na dachach stodoły.

- Wtedy to było inne czasy, ludzie się nie śpieszyli, nie chodzili do roboty, nic się nie stało jak koń nie wyjechał. Wszyscy wokół robili sobie żarty, żeby się czymś zająć - wspomina Kłyk.

Dziś z tych psikusów uchowały się jedynie furtki i bramy.

Zwyczaj ich kradzieży w sylwestra symbolizować ma ogólny chaos. - Kończymy nowy rok, zaczynamy nowy, najczęściej od robienia porządków, czy szukania bramy właśnie - mówi Grzegorz Studnicki, antropolog z Uniwersytetu Śląskiego.

Studnicki wspomina także kominiarza ze świnką, który niegdyś chodził po Śląsku Cieszyńskim i zbierał drobne na szczęście, a jak miał szczęście to nawet na kołocz i wódkę się załapał.

- Do dziś wizerunek kominiarza ze świnką bardzo często widnieje na kalendarzach - mówi Studnicki.

Pozostającej jednak przy wciąż jeszcze żywych noworocznych tradycjach nie sposób nie wspomnieć o godach żywieckich. - To największy kolędowy karnawał. Poprzebierani mężczyźni obtańcowują przez cały styczeń panny, to dobra wróżba zamążpójścia. Ich kolorowe ubrania mają natomiast symbolizować dostatek - wyjaśnia Studnicki.

 

Czytaj więcej

Napisz do autora a.smolak@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Turystyka