Zdrowie

Komórki macierzyste ratują poparzone oczy

Unikalne zabiegi na Oddziale Klinicznym Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.

9-letni Kuba Baleński ma nadzieję, że wkrótce będzie widział. Tak jak przed wypadkiem. Jest jednym z dwóch dzieci w Polsce i 10 dorosłych, u których specjaliści z Oddziału Klinicznego Okulistyki Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko-Dentystycznym w Zabrzu, Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach przeprowadzają pierwsze w Polsce przeszczepy komórek macierzystych nabłonka rogówki. Robią to u pacjentów z uszkodzoną powierzchnią oka po oparzeniu wapnem gaszonym, czyli wodorowęglanem wapnia, jednym z najczęściej spotykanych środków chemicznych  uszkadzających powierzchnię oka.

W domu Kuby wiadro z zaprawą stało na dworze, a on bawił się w piaskownicy. Wziął trochę zaprawy do wiaderka.

- To był moment. Nie zauważyłem. Kamyk wpadł do pojemnika, odprysnęło mu prosto do oka, powodując bardzo poważne oparzenie - opowiada jego ojciec Grzegorz Baleński.

Jego oko uratowane zostanie dzięki temu, że Okręgowy Szpital Kolejowy w Katowicach, w którym znajduje się oddział kliniczny okulistyki, to jedyne takie miejsce w Polsce i  Europie Wschodniej, gdzie udostępniono pacjentom okulistycznym najnowszą terapię komórkami macierzystymi.

- Pierwsze przeszczepy hodowanego nabłonka potwierdziły wysoką skuteczność tej metody: u pacjentów z wyjściową ostrością wzroku na poziomie 10% (co odpowiada niewyraźnemu widzeniu największego znaku na tablicy testowej wykorzystywanej przy badaniu wzroku). Po przeszczepieniu hodowanego nabłonka rogówki ostrość widzenia zwiększyła się nawet do 50-70% wartości wyjściowej - opowiada prof. Edward Wylęgała.

Przeszczep u Kuby za ok. cztery miesiące wykona doc. Dariusz Dobrowolski. To on dokonał pierwszego na świecie pobrania komórek macierzystych nabłonka rogówki u dziecka.  

Katowicki oddział działający w Okręgowym Szpitalu Kolejowym w Katowicach od 2015 r. jest jednym z 17 ośrodków, w których realizowany jest międzynarodowy projekt Holocore. Było to możliwe dzięki wieloletniemu doświadczeniu tego ośrodka w pracach badawczych nad komórkami macierzystymi nabłonka rogówki.

Główne etapy procedury to przede wszystkim skrupulatna kwalifikacja pacjentów do udziału w terapii, pobranie materiału ze zdrowego oka, a nastepnie przeprowadzenie hodowli (Holoclar) w ośrodku referencyjnym w Modenie we Włoszech i na końcu 
przeszczep w miejsce zniszczonej tkanki.

- Ta metoda powstała, bo dotychczasowe nie spełniały naszych oczekiwań. To jest unikalna procedura - przeszczepiamy lek, zawierający komórki macierzyste pacjenta – wyjaśnił podczas wtorkowej konferencji prasowej w Katowicach kierownik oddziału prof. Edward Wylęgała.

Pierwsze efekty zabiegu widać już po czterech dniach, a ostateczny efekt jest możliwy do oceny po miesiącu. Ocenie po zabiegu poddaje się takie parametry jak: ciągłość nabłonka, stopień unaczynienia rogówki, parametry charakteryzujące nasilenie objawów niewydolności rąbka rogówki z analizą jakości życia, ostateczną ostrość wzroku oraz bezpieczeństwo całej procedury dla pacjenta. Zaletą terapii w razie pierwotnego niepowodzenia pozostaje możliwość wykonania drugiego przeszczepienia w jednym ciągu terapeutycznym.

Oddział Kliniczny Okulistyki Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Lekarsko- Dentystycznym w Zabrzu, SUM w Katowicach od 2015 roku jest miejscem, w którym realizowany jest międzynarodowy projekt Holocore. Jest on owocem siedmioletnich starań o uzyskanie zgody Komisji Europejskiej i rejestrację nowego produktu na rynku europejskim o nazwie Holoclar.

Holoclar to produkt ATMP, czyli tzw. zaawansowanej terapii medycznej, stosowany w leczeniu niewydolności komórek macierzystych nabłonka rogówki poprzez zastosowanie hodowanego, autologicznego nabłonka rogówki zawierającego komórki macierzyste.

Zespół kierowany przez prof. dr hab. n. med. Edwarda Wylęgałę jest już obecnie jest liderem w gronie uczestników projektu Holocore z dwoma wykonanymi przeszczepieniami i pięcioma pacjentami, których materiał z biopsji jest w fazie hodowli. Możliwość uczestnictwa tym projekcie jest związany z 17-letnią pracą badawczą nad komórkami macierzystymi nabłonka rogówki. Liczne publikacje naukowe, uzyskiwane stopnie naukowe z tej tematyki przyczyniły się do dostrzeżenia polskiego wkładu w tę dziedzinę nauki.

 

Czytaj więcej

Napisz do autora m.zawala@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Lifestyle