Czytasz: Jedz na zdrowie swojego serca

Jedz na zdrowie swojego serca

Odpowiednie żywienie jest bardzo ważnym elementem profilaktyki, ale  i leczenia chorób sercowo-naczyniowych.

Jak wygląda dieta przyjazna naszemu sercu, jak ją skomponować i na co zwracać szczególną uwagę podpowiada dietetyk Ewa Kurowska.

By osiągnąć cel

O dietę szczególnie powinny zadbać osoby narażone na stres, palacze jak również osoby z nadwagą oraz otyłe. W grupie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych są również chorzy na cukrzycę czy cierpiący na choroby nerek. W przypadku osób zmagających się z chorobami układu krążenia, prawidłowa dieta ma przede wszystkim stabilizować poziom cholesterolu we krwi, czyli umożliwić uzyskanie prawidłowego profilu lipidowego - obniżenie stężenia cholesterolu całkowitego, cholesterolu LDL, trójglicerydów, lub podniesienie poziomu cholesterolu HDL. Dodatkowo u osób z nadwagą lub otyłością dieta powinna ułatwić redukcję masy ciała. Odpowiednio skonstruowanej diecie dla serca powinna towarzyszyć właściwie dobrana aktywność fizyczna.

Zdrowie na talerzu

U osób z zaburzeniami lipidowymi należy głównie ograniczyć spożycie pokarmów bogatych w nasycone kwasy tłuszczowe oraz te które nasilają procesy zapalne (wędliny i tłuste przetwory mięsne, masło oraz tłusty nabiał), również zdecydowanie należy obniżyć a nawet wykluczyć spożycie produktów zawierających tzw. izomery trans kwasów tłuszczowych (ciastka, kremy wyroby cukiernicze, frytki, fast-foody). Produkty te, poza tym, że podnoszą poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi przyczyniają się również do rozwoju miażdżycy i cukrzycy.

Ogranicz spożycie mięsa, wybieraj te, które zawiera najmniej tłuszczu, a dużo białka (np. mięso drobiowe);

Wprowadź do codziennego menu ryby bogate w kwasy omega-3 tj. łosoś, tuńczyk (w sosie własnym), sardynki;

Wyeliminuj tłuste wędliny, sery topione, masło i tłuste mleko zastępując je niskotłuszczowymi produktami nabiałowymi tj. kefiry, maślanki, czy jogurtami naturalnymi bez dodatku cukru;

Wprowadź do diety zdrowe tłuszcze: oliwę z oliwek i olej rzepakowy;

Zrezygnuj ze słodyczy, w zdecydowanej większości zawierają one tłuszcze trans, które sprzyjają rozwojowi chorób serca.

Zastąp je orzechami, migdałami, pestkami słonecznika, które są bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe lub owocami, tj.: grejpfrut czy melon; Pamiętaj jednak ze ilość owoców w dzienniej porcji nie powinna przekraczać 300g.

Wprowadź do diety warzywa, tj.: marchew, dynia, cukinia, szpinak, natka pietruszki, jarmuż, pomidory, brokuły. Są one źródłem witaminy E, C oraz beta-karotenu, dlatego pomagają wzmocnić naczynia krwionośne, a zawarte w nich flawonoidy mają działanie przeciwmiażdżycowe;

Nie zapominaj o płynach, słodzone napoje i soki zastąp wodą mineralną lub źródlaną, świeżo wyciskanymi sokami warzywnymi lub zieloną i czerwoną herbatą (bez cukru).

 Pacjenci z problemami sercowo-naczyniowymi powinni pamiętać, że w ich przypadku kluczowa jest odpowiednia dieta oraz sport.

Posiłki powinny być lekkostrawne i proste
w przygotowaniu. Należy również pamiętać o tym, by jeść regularnie. Lepiej spożywać pięć mniejszych posiłków w ciągu dnia, niż dwa lub trzy obfite. Duże porcje są ciężkostrawne oraz zalegają w żołądku, przez co dodatkowo obciążają układ krążenia. Osoby, które mają zbyt duże stężenie cholesterolu całkowitego, lub cholesterolu frakcji LDL, zwanego potocznie złym cholesterolem, powinny przede wszystkim odstawić produkty zawierające tłuszcze zwierzęce, cukry proste oraz cholesterol. Warto postawić na zdrowe roślinne tłuszcze, czyli np. oliwę z oliwek czy olej rzepakowy, jednak należy pamiętać, że ogólna zawartość tłuszczu w diecie nie powinna przekraczać 30% energii z pożywienia, a spożycie cholesterolu 200 mg dziennie.

Pacjenci z podwyższonymi trójglicerydami powinni wykluczyć ze swojej diety węglowodany proste, ponieważ to one są w głównej mierze odpowiedzialne za ich wysoki poziom. Unikać należy również wyrobów ciastkarskich, takich jak drożdżówki, kupne wypieki, ponieważ są one bogate nie tylko w puste kalorie, ale także w tłuszcze trans, które są bardzo niezdrowe dla naszego serca. W przypadku pacjentów obciążonych genetycznie zaburzeniami lipidowymi, u których przestrzeganie diety nie zawsze przynosi pożądane efekty, należy wdrożyć leczenie farmakologiczne. Lekarz, obok diety, na podstawie odpowiednich badań oraz wywiadu, zleci odpowiednie leki obniżające poziom cholesterolu lub trójglicerydów w osoczu krwi – wyjaśnia Ewa Kurowska.

Trzymaj rękę na pulsie

Istotną rolę w profilaktyce, ale i leczeniu chorób sercowo-naczyniowych odgrywa kontrola masy ciała oraz systematyczne wykonywanie badań kontrolnych. Kluczowym badaniem pozwalającym sprawdzić poziom lipidów oraz jego frakcji we krwi jest lipidogram. Dzięki niemu uzyskamy dokładne wartości poszczególnych frakcji naszego cholesterolu. 

Warto również zapoznać się z wartościami wskaźnika masy ciała (BMI – Body Mass Index).

BMI obliczamy dzieląc masę ciała w kilogramach przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Jeśli wartość przekracza 25, mamy do czynienia z nadwagą.
O otyłości mówimy w przypadku, gdy wskaźnik przekracza 30. Interpretacja wyników lipidogramu połączona z informacją na temat BMI, pozwoli lekarzowi dobrać odpowiednie zaleczenia dotyczące zmiany stylu życia i leczenia farmakologicznego.

Mgr Ewa Kurowska jest dietetykiem, ekspertem programu „Zdrowa ONA” 

Czytaj więcej