Komentarz

IDZIE HANYS, BYDZIE WICE GODOŁ!

Na co Ślōnzokom piyniōndze? Dyć to sōm szczynśliwe ludzie, nic ino durś wice godajōm – felieton Marcina Melona.

Fōndna piwo kożdymu, fto ani roz niy pedzioł żodnego wica po ślōnsku. Rade suchomy inkszych, kej nōm ôsprowiajōm jake to sōm rade naszyj godce, bo żodno niy ma tako śmiyszno a szpasowno, jak nasza. Szmaterlok! Paciulok! Gynsipympek! Jezderkusie, jaki to mo klang, jak tego sie ale fajnie sucho! A w antryju na byfyju ciyngiym stoji ta szolka tyju, pra? Pierōn wiy, fto jōm hań doł i po jakiymu, nale niych stoji, dyć żodnymu niy zawodzo. Kożdy chce mieć trocha szpasu we swojim żywobyciu, pra? Sōm my rade, kej nōm godajōm, jake to z nos som wigyjce. A jak sie jakoś gryfno frelka napocznie chichrać z naszych wicōw, to już sōm my choby u Ponbōczka w niebie. Mōmy gyfil, co cōłki świat nōm przaje. Sōm my choby te afy we chorzowskim ZOO. Ludzie stojōm cōłkimi godzinami, filujōm na ich hopsztōusy i kożdy im przaje.

Dwa tydnie do zadku napisoł żech felieton ô powstaniu warszawskim, na zicher poradzicie go kajś tukej wysznupać na Silesionie. Jak ino sie ukozoł, jakiś Polok w komyntorzu napisoł, co ôn chce poczytać tyż polsko wersjo, bo niy poradzi tego „śląskiego bełkotu” spokopić i lynko sie, eli niy robiymy sie szpasu ze powstańcōw, kerych ôn mo w zocy. Po jakiymu ôn prziszoł ku tymu, co ftoś miołby robić sie szpas? Ciynżko pedzieć. Im wiyncyj nad tym sztaunuja, tym bardzij żech je zicher, co niy napisołby tego, kej felieton bōłby po niymiecku, francusku abo po rusku. Prowda je tako, co bez ôstatnie (bezma) storocze dali my sie przegodać, co naszo godka nadowo sie do ôsprowianio wicōw – i ino tego! No, a jak ftoś zacznie w tyj wic-godce ôsprowiać ô czymś „świyntym”, to jak sie tukej niy znerwować?

Eli richtiś mogymy sie dziwować Polokōm, co niy majōm nos w zocy, kej my same siebie tyż niy mōmy? Pamiyntōm tako sytuacjo na keryjś gali rozdowanio nagrōd za Jednoaktōwki po ślōnsku, kej szauszpilery ze Tyjatru Korez napoczli czytać sztuka, kero napisoł, zdo mi sie, Marcin Szewczyk (na zicher znocie Szewczykowe „Silesia Noir”). Rzecz dzioła sie u nos w siedymnostym storoczu, wojna trzidziestoletnio, gwołty, mordy, tortury, fest ćmawo gyszichta… Jak ino pedzieli piyrsze pora kwestii, ftoś na widowni napoczōn sie chichrać. Po jakiymu? Dyć to po ślōnsku było! A jak po ślōnsku to bydzie szpas!

Muszymy uznać, co ślōnsko godka mo potyncjał komizmu i niy ma to nic, za co by nōm miało być gańba. Godajōm, co francusko godka nadowo sie do zolycynio, a nasza (i możno jeszcze czesko?) do godanio wicōw. Dziynki tymu potyncjałowi komizmu, mo tyż potyncjał tragikomizmu. Fajnie to widać we Korezowym „Cholonku”, kaj piyrwyj ôsprowio sie wice, aże ôroz tōmpnie nōm emocjami tak, co niy idzie sie pozbiyrać. Rozchodzi sie ô to eli cosik je śmiyszne i po ślōnsku, abo śmiyszne BEZTŌŻ że po ślōnsku. Karlusy i Frele, kere wybierajōm ta drugo opcja, mogōm zaroz wlyź do klotki z afami i wyspinać sie na drzewo.

Żodyn sie niy lynko ludzi, kere ino poradzōm godać wice. I żodyn im tyż blank niy ufo. Beztōż żodyn im niy do autonomii, coby mogli same decydować ô swojich sprawach. Lepij im wziōnć piyniōndze. Na co im piyniōndze? Dyć to sōm szczynśliwe ludzie, te Ślōnzoki, nic ino durś wice godajōm.

Gandhi padoł: „Nojprzōd bydōm mieć cie w rzici, niyskorzyj zacznōm sie z ciebie śmioć, yntliś napocznōm sie z tobōm wadzić i dziepiyro wtynczos bydzie szło z nimi wygrać”. Jo wiym, żodyn niy ma rod chajōm, już lepij jak sie z nos chichrajōm. Nale yntliś trza iś do przodku.

Czytaj więcej

Zmiana kategorii na: Gala BCC