Czytasz: Cytologia ratuje życie
Program Profilaktyki Raka Szyjki Macicy przynosi efekty. Coraz więcej kobiet zgłasza się na badania

Dzięki Programowi Profilaktyki Raka Szyjki Macicy liczba kobiet, które zgłaszają się na badania cytologiczne wzrosła z 12,7% w 2006 r. do 42,11% w 2015 roku. W Polsce nowotwory złośliwe szyjki macicy powodują 3,8% zgonów nowotworowych u kobiet - informuje Ministerstwo Zdrowia.

Cytologia - badania

Program profilaktyki raka szyjki macicy przynosi efekty. Realizuje go Narodowy Fundusz Zdrowia, finansując, raz na 3 lata, badania cytologiczne kobiet w wieku 25-59 lat. To właśnie w tej grupie wiekowej odnotowano najwyższe ryzyko umieralności i zachorowalności z powodu raka szyjki macicy.

Tymczasem badania profilaktyczne znacznie obniżają ryzyko zgonu z powodu tej choroby. Przeprowadzane są wśród osób zdrowych, żeby wykryć chorobę w jej wczesnym, bezobjawowym stadium.

W 2016 r. liczba zgłoszeń na badania cytologiczne w ramach Programu Profilaktyki Raka Szyjki Macicy wyniosła 20,50%.  

Nowotwory szyjki macicy są poważnym problemem onkologicznym w krajach rozwijających się, gdzie diagnozuje się 85% przypadków spośród 500 tys. zachorowań na świecie. Rak szyjki macicy powoduje około 13% zachorowań na nowotwory u kobiet. Najwyższe ryzyko zachorowania obserwuje się w Afryce i Ameryce Południowej.

W Polsce rak szyjki macicy zajmuje szóste miejsce wśród nowotworów u kobiet. 

Za powstawanie nowotworu odpowiedzialne są m.in. niektóre typy wirusa brodawczaka ludzkiego – Human Papiloma Virus (HPV), przenoszone drogą płciową. Na zakażenie nimi narażonych jest,  przynajmniej raz w życiu - wg danych WHO - aż 50-80 proc. populacji, w tym prawie 40 proc. kobiet poniżej 25 lat.

Ten patogen (podobnie jak wirus HCV) infekuje wyłącznie ludzi, zarówno kobiety, jak i mężczyzn. W przeciwieństwie do wielu innych wirusów, nie wnika do krwioobiegu, lecz namnaża się miejscowo, w komórkach nabłonka i skóry. Najczęściej zakażamy się nim drogą płciową, lecz możliwe jest też jego przenoszenie podczas bezpośredniego kontaktu skóra-skóra.

Onkogenne typy wirusa są także odpowiedzialne m.in. za powstawanie 40% raków sromu i pochwy (3% wszystkich nowotworów spowodowanych HPV) ,  90% raków odbytu (2,7%), 3% raków jamy ustnej (0,5%). Do najbardziej onkogennych typów HPV należą : 16 i 18, a także 31, 33 i 45.

Inną powszechną chorobą, wywoływaną przez zakażenie niskoonkogennymi typami HPV , najczęściej 6 i 11 – są brodawki płciowe – tzw. kłykciny kończyste.

W programach profilaktyki raka szyjki macicy, przede wszystkim, mówi się o wykrywaniu wczesnych stadiów choroby (podlegających całkowitemu wyleczeniu) oraz o jej zapobieganiu. Przed zachorowaniem skutecznie chronią szczepienia. Trzeba jednak pamiętać, że te szczepionki nie są lekami i nie zlikwidują już istniejącego zakażenia. Dlatego nawet zaszczepione panie powinny regularnie wykonywać okresowe badania cytologiczne.

Czytaj więcej