Czytasz: Chrystus się rodzi! Prawosławne Święta Bożego Narodzenia

Chrystus się rodzi! Prawosławne Święta Bożego Narodzenia

W nocy wielu prawosławnych uda się do cerkwi na kilkugodzinne uroczystości.

W najbliższą niedzielę prawosławni i wierni innych obrządków wschodnich, m.in. grekokatolicy i staroobrzędowcy obchodzą wigilię Bożego Narodzenia. W odróżnieniu od chrześcijan zachodnich, świętujących od wieków narodzenie Chrystusa 25 grudnia, większość prawosławnych obchodzi to święto 7 stycznia, zgodnie z kalendarzem juliańskim, który w stosunku do obowiązującego niemal wszędzie na świecie kalendarza gregoriańskiego jest "opóźniony" o 13 dni. 

Nawieczerie, soczelnik, swiaty wieczer 

Boże Narodzenie chrześcijan wschodnich poprzedzał 40-dniowy post, bardzo ściśle przestrzegany, zwłaszcza przez ostatnie dni przed świętami i w samą wigilię.  W tym okresie jest zakaz spożywania potraw mięsnych i odzwierzęcych produktów. Niektórzy wierni powstrzymują się nawet od picia napojów, aż do spożycia uroczystej, postnej kolacji. 

Dopiero po wieczornym nabożeństwie rozpoczyna się postna wieczerza wigilijna. Rozpoczyna ją podzielenie się prosforą, czyli małym chlebem, odpowiednikiem opłatka. Wierni biorą go z cerkwi.

Na wigilijnym stole czekają  ryby, kapusta z grzybami. Jest chleb, miód i czosnek, symbole pożywienia, powodzenia i zdrowia. Jest przygotowany pusty talerz dla potrzebującego pomocy. Najpopularniejszą potrawą jest kutia, przyrządzana z pszenicy, maku, miodu i bakalii (orzechy, morele, rodzynki). 

Nocne czuwanie

Po kolacji i złożeniu sobie życzeń wierni pójdą do cerkwi.  Msza  rozpoczyna się o północy i trwa kilka godzin. To nabożeństwo to odpowiednik katolickiej pasterki. Zamiast żłóbka w cerkwi jest ikona Bożego Narodzenia. 

Boże Narodzenie w prawosławiu i w kościołach wschodnich trwa trzy dni. W ten sposób podkreśla się udział Trójcy Świętej w zbawieniu człowieka. Pierwszego dnia świętuje się narodzenie Jezusa w Betlejem. Drugiego czci się Matkę Bożą. Trzeciego dnia wspomina się świętego Stefana, pierwszego męczennika, który oddał życie za Chrystusa. Podczas kilkugodzinnego nabożeństwa, odprawianego w języku starocerkiewnosłowiańskim, kolędy śpiewa się a capella. 

Zwyczaje świąt prawosławnych

W każdym prawosławnym domu w kącie pokoju wisi ikona. Ustawia się pod nią kwiat zbożowy, czyli wysoki snop zboża z pełnymi kłosami, jako symbol ofiary na Boże Narodzenie i otula się go białym obrusem. Dodatkową świąteczną ozdobą jest choinka przystrojona kolorowymi bombkami. 

Wieczerzę wigilijną ustawia się na stole zasłanym białym obrusem z haftem. Pod obrus oraz na wszystkie miejsca do siedzenia kładzie się sianko, które potem przykrywa się materiałem. Do wieczerzy, zgodnie z tradycją zasiada się dopiero wtedy, gdy na niebie pojawi się pierwsza gwiazda.

Po wypatrzeniu pierwszej gwiazdki, głowa rodziny rozpoczyna modlitwę, a następnie rozdaje wszystkim zgromadzonym prosforę. Prosfora to przaśny chlebek spełniający rolę znanego nam opłatka. W skład prosfory wchodzą: woda, mąka i drożdże. Ma kształt małych, mieszczących się w dłoni krążków, podobnych do malutkich chlebków.

Podczas świąt Bożego Narodzenia śpiewa się kolędy, a domy wiernych odwiedzają kolędnicy.

 

Czytaj więcej