News

Brama do ryb, pomysł z UŚ

Specjalna brama opatentowana przez naukowców z UŚ pozwoli lepiej badać dno i wszystko to, co jest pod wodą

Pracownicy Uniwersytetu Śląskiego: dr Andrzej Woźnica, dr Bartosz Łozowski oraz dr hab. inż. Robert Koprowski, a także Jakub Karpiński z firmy MaxiMapa i Wojciech Szlęk są autorami wynalazku, który 6 marca 2017 roku decyzją Urzędu Patentowego RP został objęty ochroną patentową. Co takiego wymyślili panowie?

Bramę. Nie, nie taką zwykłą. To brama kalibracyjna do pomiarów sonarowych, innymi słowy urządzenie, dzięki któremu lepiej można ocenić strukturę dna oraz wielkości obiektów, zwłaszcza ryb, w zbiornikach wodnych.

Komu potrzebna jest brama kalibracyjna?

Specjalistom zajmującym się gospodarką wodną, przede wszystkim naukowcom zajmującym się gromadzeniem i analizą wielu milionów danych hydrologicznych, hydrogeologicznych oraz fizykochemicznych wody i osadów dennych, stanu flory i fauny w zbiorniku i w jego otoczeniu.

- Numeryczny model zbiornika pozwala na testowanie zachowania się wód zbiornika w różnych scenariuszach zdarzeń, takich jak na przykład zakwit sinicowy, wezbranie czy susza oraz minimalizowanie skutków tych zdarzeń. Aby testowanie było skuteczne, musimy m.in. odwzorować rzeczywisty kształt dna zbiornika. Podwodne nierówności mają bowiem wpływ na dynamikę i sposób przepływu wody - wyjaśnia dr Andrzej Woźnica z Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ.

Dane gromadzi się przy użyciu sonarów, w które wyposażona jest łódź badawcza. Jak wyjaśnia naukowiec, okazało się, że urządzenie pomiarowe musi być odpowiednio skalibrowane, aby zminimalizować błędy uzyskiwanych danych. Na pomiary wpływały m.in. ładunek łodzi czy liczba osób, które podczas przeprowadzania badania znajdowały się na łodzi badawczej.

– Aby rozwiązać ten problem, skonstruowaliśmy urządzenie, które pozwala zweryfikować uzyskiwane wyniki pomiarów, uwzględniając aktualne zanurzenie łodzi. Nazwaliśmy je bramą kalibracyjną do pomiarów sonarowych – wyjaśnia biolog.

Taki punkt kalibracyjny to miejsce na jeziorze o ściśle określonej wysokości dna i średniej dla zbiornika głębokości. Za każdym razem, gdy naukowcy wypływali na badania zbiornika lub wracali z pomiarów, przepływali przez tzw. punkt kalibracyjny – bramę kalibracyjną. Po zewnętrznych stronach podstawy bramy kalibracyjnej, za pomocą sznura gumowego, zamocowane są dwie pływające po tafli zbiornika boje nawigacyjne. Takie rozwiązanie zapewnia łatwe pozycjonowanie bramy niezależnie od poziomu piętrzenia zbiornika wodnego. Dokonany w punkcie kalibracyjnym pomiar był następnie podstawą do wprowadzenia korekty uzyskiwanych pomiarów. Model zbudowany na podstawie skorygowanych przy użyciu bramy kalibracyjnej pomiarów odzwierciedla rzeczywisty kształt czaszy zbiornika. 

Jak wyjaśnia dr Andrzej Woźnica, brama kalibracyjna do pomiarów sonarowych może być wykorzystywana do badania wszelkiego rodzaju zbiorników wodnych dokonywanych przy użyciu łodzi wyposażonych w sonar. Zastosowanie bramy kalibracyjnej umożliwia też weryfikację pomiarów uzyskanych z różnych sonarów i użyciem innych łodzi.

Czytaj więcej

Napisz do autora w.stech@silesion.pl
Zmiana kategorii na: Turystyka